රොබර්ට් හිටියේ පිස්සු වැටිලා. එයා කී සැරයක් කොණ්ඩෙ අස්සෙන් ඇඟිලි යවලා තිබුණාද කිව්වොත් එයාගෙ කොණ්ඩෙ ඉත්තෑ කූරු වගේ කෙළින් වෙලා තිබුණා. "එයා නැතුව කොහොමද අපි තේ මේසේ පටන්ගන්නේ," රොබර්ට් කිව්වා. "අපි මහ නපුරු මිනිස්සු කියලා එයා හිතයි. එහෙම වුණොත් - මට එයාව නැත්තටම නැති වෙලා යයි. එයාට වෙන කවුරුවත් කවදාවත් එහෙම සලකලා නැතුව ඇති. ඒ වගේ ගෑනු ළමයෙක් තේ බොන්න එනවා කියලා තියෙද්දි වෙන කවුරුවත් එයා නැතුව තේ මේසෙ අරින එකක් නෑ. මං මගෙ මුළු ජීවිත කාලෙටම දැකපු ලස්සනම ගෑනු ළමයා එයයි. එහෙම තියෙද්දිත් අම්මා - මගේම අම්මා - එයාට මෙහෙමයි සලකන්නේ. අම්මට ඕනෙ මගෙ ජීවිතේ කාලකණ්ණි කරලා දාන්න. මේක මට දැනෙන්නෙ කොහොමද කියලා අම්මාට කිසිම හැඟීමක් නෑ. අම්මා එයාව තාම දැකලා නෑනේ, ඒකයි ඔය. අම්මා එයාව දැකලා තිබ්බානං කවදාවත් ඔහොම දෙයක් කරන්නේ නෑ. ඇත්තටම මං එයා ගැන විස්තර කරන්නෙ කොහොමද - මට -----"
"මං කිව්වෙ හතරට කියලනේ රොබර්ට්," අම්මා දරදඬු හඬින් කිව්වා. "දැන් හතර පහු වෙලා පැය බාගෙකුත් ගෙවිලා. ඊතල්, එමාට කියන්න තේ මේසේ සීනුව ගහලා තේ අරං එන්න කියලා."
රොබර්ට්ගේ නළලට හීන් දාඩිය දාලා. "මගේ හැම බලාපොරොත්තුවක්ම සුන්නද්දූලි වෙලා යන්නයි හදන්නේ," එයා හිර වෙච්ච කටහඬින් කිව්වා.
ඉන් ටික වෙලාවකට පස්සේ, තේ මේසේ සීනුවේ දෝංකාරෙත් අඩු වෙලා ගියාට පස්සේ, ඉස්සරහා දොරේ සීනුව බොහොම තියුණු හඬකින් නාද වෙනවා ඇහුණා. රොබර්ට් තමුන්ගේ ඉස් මුදුනේ කෙළින් වෙලා තිබ්බ කොණ්ඩේ අත් දෙකෙන් තලලා පොඩි කරලා සමතලා කරගෙන, හිරේ ඉඳං එළියට ආපු හිර කාරයෙක් වගේ හිනාවක් මූණෙ අලවගත්තා.
මන මෝහනීය මිස් කැනොන් එළිපත්ත උඩ ලැජ්ජාවෙන් හිටගෙන හිටියා. "මං හරිම නරකයි නේද?" එයා හීන් හිනාවක් දාගෙන ඇහැව්වා. "ඇත්තම කියන්න, මට මගදි හම්බවුණා ආන්ටිගෙ පොඩි පුතාව, මං ටිකක් වෙලා එයත් එක්ක ඉඳලයි ආවේ. එයා හරිම හුරතල් පොඩි එකෙක් නේද?"
එයාගේ දුඹුරු ඇස් රොබර්ට් දිහාට හැරුණා. රොබර්ට් වේලිච්ච තොල කට දිවෙන් තෙමාගෙන හිරකාරයාගේ හිනාව දැම්මා, ඒත් එයා වචනයක්වත් කතා කරගන්න පුළුවන් තත්ත්වෙකනම් නෙවෙයි හිටියේ.
"ආ හරි, මං ඊතල්ව දන්නවා, ආන්ටිගෙ මේ පුතාවත් මට -- ඊයෙ නේද අපි හම්බවුණේ?"
රොබර්ට් මොනවදෝ නොතේරෙන භාෂාවකින් මුමුණන අතරේ හුස්ම ගන්න බැරි තරමට හිර වෙලා තිබ්බ කමිස කර අත ගාන ගමන් ඔළුව වනලා ආචාර කළා.
ඊළඟට කට්ටියත් එක්කම තේ බොන්න ගියා.
ටික වෙලාවකින් කුකුල් පිහාටු අයින් කරලා කොණ්ඩෙ හොඳට පීරගෙන, මූණෙ දැලි බාගෙට හෝදගෙන විලියමුත් ඇවිත් එයාලට එකතු වුණා. වැඩිපුරම කතාබහ කළේ මිස් කැනොනුයි ඊතලුයි. තමුන්ව අනිත් සාමාන්ය කොල්ලන්ගෙන් සෑහෙන්න උඩට උස්සලා තියන්න පුළුවන් විදිහේ කියන්න හොඳ දෙයක් ගැන රොබර්ට් මොළේට වද දිදී කල්පනා කළා. ඒත් කිසිම දෙයක් ඔළුවට ආවේ නෑ. ඒත් කොහොමහරි එයාගේ ලස්සන දුඹුරු ඇස් තමුන් දිහාට හැරෙන හැම වෙලාවකම අමාරුවෙන් හරි හිනාවක් දාගෙන හුස්ම හිර කරන කමිස කර අතින් හදන්න තරමට රොබර්ට්ට සිහි කල්පනාව තිබ්බා. ඒත් ගෙවෙන හැම තත්පරයක් ගානෙම මේ උදා වෙලා තියෙන වටිනා මොහොත නැති වේගෙන යනවා වගේම, තමුන්ගේ හිතේ තියෙන කිසිම දෙයක් ඇස් දෙකෙන් ඇරෙන්න වෙන මොනම විදිහකින්වත් හෙළි කරගන්න තවමත් බැරි වුණ බව ගැන රොබර්ට් බොහොම බයෙන් හිටියේ. ඒ ඇස් දෙකෙන් කියවුණ දේවත් මිස් කැනොන්ට හරි හැටි තේරුණාද කියලා රොබර්ට්ට විශ්වාසයක් තිබ්බෙ නෑ.
තේ මේසෙන් නැගිටින වෙලාවේ විලියම් අම්මා දිහාට හැරිලා තරමක් කේන්ති ගිය, හැමෝටම ඇහෙන රහස් හඬකින් මෙන්න මෙහෙම ඇහැව්වා. "ඇයි මටත් මගේ හොඳම ඇඳුම දාගන්න කිව්වෙ නැත්තේ?"
මිස් කැනොන්ගේ ඇස් දෙක ලැජ්ජාවෙන් දිස්නෙ ගහන අතරේ රොබර්ට් විලියම් දිහාවට දාපු එරවිල්ලට, එතන විලියම් නැතුව වෙන කෙනෙක් හිටියානං වාශ්ප වෙලා යනවා.
තේ බීලා ඉවර වෙච්ච ගමන් ආපහු අන්තරස්දාන වෙන්න ඕනෙ කියලා කළින් ලැබිලා තිබ්බ ආඥා විලියම්ට ඒ වෙද්දි අමතක වෙලා. ඒ ගැන මතක් කරන්න හතර අතින් ආපු ඉඟි එකක්වත් විලියම් නෙවෙයි ගණනකටවත් ගත්තේ. මිස් කැනොන්ව විසිත්ත කාමරේට කැන්දාගෙන ගිය පෙරහැරට එකතු වෙච්ච විලියම්, තමුන්ගේ ප්රියාදරිය ළඟින් වාඩි වෙලා හිටිය රොබර්ට් අයියා ළඟින්ම සෝපාවෙන් ඉඳගත්තා.
"මිස් කැනොන් - මේ - පොත් කියවන්න කැමතිද?" රොබර්ට් බොහොම අමාරුවෙන් කතාව පටන්ගත්තා.
"මං එක සැරයක් - ලිව්වනේ කතාවක්." මිස් කැනොන්ට උත්තරයක් දෙන්න ඉඩක් ලැබෙන්න කළිම රොබර්ට්ගේ ඇඟට උඩින් එබිලා විලියම් බොහොම ආඩම්බරෙන් කිව්වා. "ඒක හරිම විහිලු කතාවක්. මං කීප දෙනෙක්ටම ඒක පෙන්නුවා. ඔයා කැමතිනං ඔයාටත් ඕනෙනං පෙන්නන්න පුළුවන්. ඒක පටන්ගන්නේ පාරුවක යන මුහුදු කොල්ලකාරයෙක්ගෙන්. එයා රජ කෙනෙක්ගෙන් ආභරණ කොල්ලකාගෙන යනවා, රජ්ජුරුවො දුම් බෝට්ටුවක නැගලා එයාගෙ පස්සෙ එළවනවා. රජ්ජුරුවො ළං වෙනකොටම මුහුදු කොල්ලකාරයා හොරකං කරපු බඩුත් අරගෙන වතුරට පනිනවා. එහෙදි මාළුවෙක් ඒ බඩු ටික ගිලිනවා. රජ්ජුරුවෝ ඒ මාළුවා අල්ලගන්නවා. ඊට පස්සෙ-" විලියම් හුස්ම ගන්න පොඩ්ඩක් නතර වුණා.
"අනේ මං හරි ආසයි ඒක කියවන්න!" මිස් කැනොන් කිව්වා.
රොබර්ට් කරදරකාර විලියම්ව වැහෙන විදිහට පැත්තට හැරිලා, දණිස්සට අතකුත් තියාගෙන පහත් හඬකින් කතා කළා. "මිස් කැනොන් කැමතිම මල මොකද්ද?"
විලියම්ගේ පුංචි ඔළුව රොබර්ට්ගේ අතට එහායින් එබුණා. "මට මල් වත්තක්ම තියෙනවා. ඒකෙ හැම තැනම වර්ජිනියා ස්ටොක් වැවිලා තියෙනවා. ඒවා හරි ඉක්මනට වැවෙනවා. මංනං හරි කැමතියි ඒ වගේ ඉක්මනටම වැවෙන මල් ජාති වලට, ඔයා කැමති නැද්ද? අනිත් ජාති වැවෙනකල් බලා ඉන්නකොට එපා වෙනවනේ, නේද?"
නහුතෙට තද වෙච්ච රොබර්ට් නැගිට්ටා. "වත්තයි, හරිතාගාරයි බලන්න යන්න ඔයා කැමතිද මිස් කැනොන්?" එයා ඇහැව්වා.
"මං හරි ආසයි," මිස් කැනොන් උත්තර දුන්නා.
විලියම් දිහා තර්ජනාත්මක එරවිල්ලකින් බලපු රොබර්ට් පෙරමුණ ගත්තා. කිසිම දෙයක් නොදන්න අහිංසක විලියමුත් ඒ පිටිපස්සෙන් ඇදුණා. "ඔයාට පුළුවන්ද ලිහාගන්න බැරි විදිහට ගැට දාන්න?" විලියම් ඇහැව්වා.
"අයියෝ බෑනේ," මිස් කැනොන් කිව්වා.
"මටනං පුළුවන්. මං කියලා දෙන්නංකෝ ඔයාට. නූලක් අරගෙන මං කරලා පෙන්නන්නං පස්සෙ. ඒ වැඩේ හරි ලේසියි, ඒත් කරලා පුරුදු වෙන්න ඕනෙ, එච්චරයි. තව මං ඔයාට කියලා දෙන්නං කඩදාසි වලින් ප්ලේන් හදලා හුළඟ මැද්දෙන් ඒවා යවන්නෙ කොහොමද කියලා. ඒකත් හරිම ලේසියි. හරි සයිස් එකට හදාගන්න විතරයි තියෙන්නේ. මට ඒවා හදන්න පුළුවන්, තව ගිනි පෙට්ටි වලින් එක එක ජාති හදන්න පුළුවන්, තව-----"
ඒ වෙද්දි පුපුරන්න ඔන්න මෙන්න හිටපු රොබර්ට් විලියම්ගේ කතාවට බාධා කළා. "මේ තියෙන්නේ අපේ තාත්තාගේ රෝස පාත්තිය. තාත්තා හරි ආදරෙයි මේකට, ඒ වගේම හරියට ආඩම්බර වෙනවා මේක ගැන."
"ඒවා හරිම ලස්සනයි."
"හා, ඉන්නකො ඔයා මගේ වර්ජිනියා ස්ටොක් ටික දකිනකල්! එතකොට තේරෙයි ඒවද මේවද වැඩිය ලස්සන කියලා. ඉන්නකො-----"
"මේ ටී-රෝස් මලට ඔයා කැමතිද මිස් කැනොන්?" රොබර්ට් ඒ මල දික් කරද්දි එයාගෙ මූණ දම් පාට වෙලා තිබුණේ. "ඒක - ඒක - මේ - ඒක ඔයාට හොඳට ගැලපෙනවා. ඔයා - මේ - මලුයි ඔයායි - ඒක මේ - සහතිකයි - ඔයා මල් වලට කැමතියි - ඔයා මේ - මලක් ගහගෙන හිටියනං - ඒක ඔයාට ගැලපෙනවා. මං මේ -----"
"මං ඔයාට දෙන්නං අර රතු ඒවයි, අර සුදු ඒවයි," රොබර්ට් තරමටම පුපුරන්න ළං වෙලා හිටපු විලියම් කිව්වා. කතාබහෙන් පැත්තකට විසි වෙන්න එයාට කිසිම අදහසක් තිබුණෙ නෑ. "ඔයාට මං මගේ වර්ජිනියා ස්ටොක් මලුත් දෙන්නං. මං එහෙම ලේසියෙන් මගේ වර්ජිනියා ස්ටොක් මල් කාටවත් දෙන්නෙ නෑ," එයා අන්තිම ටික එකතු කළේ බොහොම බරසාර හඬින්.
ආපහු විසිත්ත කාමරේට එද්දි මිස් කැනොන්ගේ අත් දෙක පුරෝලා තිබ්බ වර්ජිනියා ස්ටොක් මල් ගොන්නයි, සුදු පාට රතු පාට රෝස මලුයි නිසා රොබර්ට්ගේ ටී-රෝස මල එහෙම පිටින්ම වැහිලා ගිහින් තිබුණා. එයත් එක්ක කට කමසෙයියාවක් නැතුව කියව කියව ළඟින්ම ආවේ විලියම්. ඒ පිටිපස්සෙන් පිළිමයක් වගේ සුදුමැලි වෙච්ච රොබර්ට් ඇවිදගෙන ආවා.
රොබර්ට්ගේ වේදනාවෙන් පිරිච්ච බැල්මට උත්තරයක් විදිහට බ්රවුන් නෝනා විලියම්ව සාලේ කොනකට අඬගහගත්තා. රොබර්ට් මිස් කැනොන් එක්ක ආපහු සෝපාවෙන් වාඩි වුණා.
"මං හිතන්නේ - මං හිතන්නේ," රොබර්ට් තැතනුවා, "මං හිතන්නේ ඔයා මෙහෙ ගොඩ දවසක් ඉන්නවා නේද?"
"ඇයි මොකද මට එයත් එක්ක කතා කරන්න බැරි?" විල්යම්ගේ කෙඳිරිලි හඬ සෝපාව ළඟට හොඳට ඇහුනා.
"ෂ්, වස්තුවේ!" අම්මා කිව්වා.
"මං ඔයාට අපේ පළාත පෙන්නන්නං." විලියම් කේන්තියෙන් පිපිරි පිපිරී අම්මා ඉස්සරහා හිටගෙන ඉන්න මුල්ල දිහා ඔරවලා බලපු රොබර්ට් කිව්වා. "ඒක මට ලොකු සතුටක් - මේ - ලොකු ගෞරවයක්."
"මං එයත් එක්ක කතා කළා විතරයිනේ," විලියම්ගේ රහස් කෙඳිරිල්ල ආයෙමත් ඇහුණා. "මං කිසි වැරැද්දක් කළේ නෑනේ, නැද්ද? මං එයත් එක්ක කතා කළා විතරයි!"
විසිත්ත කාමරේ පිරිලා තිබුණේ බොහොම භයානක නිහඬතාවයක්. දම් පාටට හැරිලා හිටපු රොබර්ට් මොනවාහරි කියන්න කට ඇරියා, ඒ අපායෙන් ආපු සද්දෙ යටපත් කරන්න පුළුවන් මොනවා හරි, ඒත් කිසිම සද්දයක් එයාගේ උගුරෙන් එළියට ආවේ නෑ. මිස් කැනොන් විලියම් කියන දේට හොඳින් ඇහුම් කන් දීගෙන ඉන්නවා, ආයෙ සැකයක් නෑ.
"එයත් එක්ක වෙන කාටවත් කතා කරන්නම බැරිද." ආයෙමත් කේන්තියෙන් පිරිච්ච කෙඳිරිල්ලකින් කාමරේ පිරුණා. "අයියා එයාට ආදරෙයි කියලා වෙන කාටවත් එයත් එක්ක කතා කරන්නම බැරිද?"
ඒ මොහොතේ දැනුණ බය හින්දා ඊළඟ සති ගාණක් යනකල් රොබර්ට රෑට නින්ද යන්නෙත් නැතුව ගියා.
අම්මාට ඒ වෙලාවේ ආපු තද කැස්ස අමාරුවෙන් නවත්තගෙන ඊට පස්සෙ මහත්තයා වැඩියෙන්ම ආදරේ කරන රෝස මල් ගහට දළඹුවෝ කරලා තියෙන විනාසෙ ගැන ඕනැවටත් වඩා ලොකු විස්තරයක් කරන්න පටන්ගත්තා.
විනාඩියකට පස්සේ මූණ අහසට උස්සගත්ත විලියම් කා දිහාවත් බලන්නෙ නැතුව එතනින් පිට වෙලා වත්තට ගියා. ඒ එක්කම මිස් කැනොන් සෝපාවෙන් නැගිට්ටා.
"දැංනං මං ගියොත් හොඳයි," එයා හිනාවෙලා කිව්වා.
කරකියාගන්න දෙයක් නැතුව හිටපු රොබර්ට් දුකෙන් නැගිට්ටා. "වෙලාවක එන්න ආයෙමත්," එයා දුර්වල කටහඬින්, හිතේ තිබුණ කියාගන්න බැරි හැඟීම හින්දාම දැනුණ නිර්භීතකමකින් කිව්වා.
"එන්නංකෝ," එයා උත්තර දුන්නා. "මට හරි ආසයි ආයෙත් දවසක විලියම්ව හම්බවෙන්න. මං හරිම කැමතියි එයාට!"
රොබර්ට්ගේ ඉරිතැලුන හදවත සුවපත් කරන්න ගෙදර කට්ටිය පුළුවන් හැම දේම කළා. ඒත් කොහොම හරි අන්තිමට එයාගේ මූණට හිනාවක් ගෙනාවේ ඊතල් යෝජනා කරපු දෙයක් හින්දා. ඊළඟ බ්රහස්පතින්දා එළිමහනේ විනෝද ගමනක් යන යෝජනාව. ඒ මිස් කැනොන් ඒ පළාතේ නතර වෙලා ඉන්න අන්තිම දවස වගේම රොබර්ට්ගේ උපන් දිනයත් යෙදිලා තිබුණ දවස. විනෝද ගමනට රොබර්ට්, ඊතල්, ක්ලයිව් නෝනා, මිස් කැනොන් සහභාගි වෙන්න නියමිත වුණා. විලියම්ට අඩුමගානේ කට්ටිය යන්නෙ කොහෙද කියලාවත් කියන්න හොඳ නෑ කියලා කට්ටිය තීරණය කළා. එදා හැන්දෑවෙම ක්ලයිව් ගෙදරට ආරාධනාව යැව්වා. රොබර්ට් ඒ මුළු සතියෙම ඒ වගේ ගමනකට ගෙනියන්න හොඳ කෑම ජාති ගැන හිත හිත කෝකියා ජීවිතේට අහලාවත් නැති කෑම ජාති ගැන කියෙව්වා. තමුන් බ්රවුන් ගෙදර කෝකි රස්සාවෙන් අස් වෙනවා කියලා කෝකියා තර්ජනය කළාට පස්සෙයි රොබර්ට් අන්තිමේදී කෑම හදන වැඩේ එයාටම බාර දීලා පැත්තකට වුණේ. එයාගෙ සුදට සුදේ තිබ්බ සුදු ෆ්ලැනල් සූට් එක රොබර්ට් ලොන්ඩරියට යැව්වේ, ඒවා එක තිතක්වත් නැති වෙන්න හෝදලා බ්රහස්පතින්දා උදේට කළින් නොගෙනාවොත් නඩු දාන බවට ලියාපු තර්ජනාත්මක සටහනකුත් එක්ක. තමුන්ගෙ මූණෙ පෙනුම ගැන, ඉරියව් වලින් හැඟීම් ප්රකාශ කරන විදිහ ගැන එහෙම එයා ඒ දවස් කීපය ඇතුළතදි සෑහෙන්න හැදෑරුවා. ඒ සතිය රොබර්ට් ගෙව්වේ විලියම්ව දැක්කෙවත් නැති ගාණට. පරණ පොත් කඩේකින් කවි පොතකුත් සල්ලි දීලා අරගත්ත රොබර්ට් ඒක එයාගේ ඇඳ ළඟම මේසෙ උඩින් තියාගෙන හිටියා.
ඒ කාලෙ ඇතුළතදි කාටවත් මිස් කැනොන් මුණගැහුණේ නෑ. අන්තිමේදී රොබර්ට් පුල පුලා බලා හිටපු ලස්සන බ්රහස්පතින්දාව උදා වුණා. උපන් දිනේ හින්දා එයාට තාත්තාගෙන් අත් ඔරලෝසුවකුයි මාලෙකුයි, අම්මාගෙන් බයිසිකලේකුයි, විලියම්ගෙන් ටොෆී පෙට්ටියකුත් හම්බවුණා. ඒ ටොෆී පෙට්ටියෙනං හැබැයි යටි අරමුණක් නැති වෙන්නම බෑ.
විනෝද ගමන යන කට්ටිය කළින් කතා කරගෙන තිබ්බ විදිහට දුම්රිය නැවතුම්පොළේදී මුණ ගැහුණා. ගං ඉවුරක නිසන්සල වටපිටාවක ඉඳගෙන තමුන්ගේ එළිමහන් විනෝද සවාරිය ගත කරන්න හිතාගෙන හිටපු, හැතැප්ම කීපයක් එහා තිබුණ පුංචි ගම්මානෙට ඒගොල්ලෝ ප්රවේශ පත්ර අරගත්තා.
තමුන්ව මග ඇරලා කට්ටිය ගමනක් ගිහින් බව දැනුණට පස්සේ විලියම් හිටියේ ටිකක් හිත් අමාරුවෙන්. ඒත් ඉක්මනටම ඒක අල්ලලා දාපු විලියම් උදේ වරුවේ මුල් කොටස රතු ඉන්දියානු නායක රක්ත හස්ත විදිහට රත්මල් ගස් අස්සේ සැරිසැරුවා. එයාගේ රතු ඉන්දියානු හිස් වැස්මට ඒ වෙද්දි ඊතල්ගේ කාමරෙන් හොයාගත්ත පැස්බර පිහාටුවකුත් එකතු වෙලා තිබුණා. එයාගේ කරේ එල්ලගෙන හිටියේ කළින් දවසක මුව හම විදිහට ගත්ත පාපිස්ස.
පැණි කැවිලි දහයක් දුම් දාන ගිනි මැලේ උඩ තියපු කල්දේරමේ දාලා වැහි වතුරේ දිය කරලා අරගෙන ඒකට දොඩං ඉස්ම ටිකකුත් මිරිකලා රස බැලුවට පස්සේ එයාට ඒ සෙල්ලම ඇති වුණා. ඊට පස්සෙ එයා හෙමින් සැරේ උඩ තට්ටුවේ රොබර්ට්ගේ කාමරේට රිංගුවේ අයියට උපන් දිනේට හම්බවෙච්ච තෑගි බලන්න. එයා දීපු ටොෆී පෙට්ටිය ඇඳ ළඟ මේසෙ උඩ තිබ්බා. නිකමට ඒකට අත දාලා ටොෆී දෙක තුනක් අරගත්ත විලියම් ඒ ළඟ තිබුණ ආදර කවි පොත අරගෙන කියවන්න පටන්ගත්තා. ටික වෙලාවකින් දන්නෙම නැතුව ටින් එක හිස් වෙලා ගියා. ඒත් ඉතිං මුකුත් නොවිච්ච ගාණට මූඩිය ආපහු වහලා විලියම් හිස් පෙට්ටිය ආපහු මේසේ උඩින් තිබ්බා. කවුරු කෑවද කියලා අයියා දන්නෙ නෑනේ. එයා දැනගත්තොත් හැබැයි හරි වැඩේ වෙන්නේ. ඒ වුණාට එයාට ඒවා දුන්නෙත් විලියම්මනේ. අනික, එයා ඕනකමින් හිතා මතා ඒ ඔක්කොම ඉවර කළායැ.
ඊළඟට විලියම් කණ්ණාඩි මේසේ ළඟට ගිහින් අත් ඔරලෝසුවයි මාලෙයි දාගෙන, ඒ මේ අතට හැරි හැරි හැඩ බැලුවා. මුළු දවසම ඒවා අතේ කරේ දාගෙන ඉන්න දැනිච්ච ආසාව අමාරුවෙන් යටපත් කරගෙන විලියම් ඒව ආපහු ගලවලා කණ්ණාඩි මේසේ උඩින්ම තිබ්බා.
ඊළඟට එයා පල්ලෙහාට ගිහින් අයියාගේ බැබලෙන අලුත් බයිසිකලේ නවත්තලා තිබ්බ මඩුව පැත්තට ගියා. ඒකේ කුණු දූවිලි පැල්ලමක්වත් තිබ්බෙ නෑ. විලියම් ඒක දිහා බලාගෙන හිටියෙ හරිම ආසාවෙන්. ඒක පරිස්සමෙන් ගේ වටේ පොඩ්ඩක් අරං ගියා කියලා ඒකට මුකුත් වෙන එකක් නෑ කියන නිගමනේට බහින්න විලියම්ට වැඩි වෙලාවක් ගත වුණේ නෑ. අම්මත් කඩේ ගිහින් නිසා, හිතේ පුංචි දෙගිඩියාවක් හරි තිබුණානම් ඒකත් අමතක කරලා දාපු විලියම් බයිසිකලේ ගේ වටේ රවුම් දෙක තුනක් තල්ලු කරගෙන ගියා. ඒක අල්ලගෙන ඉන්දැද්දි දැනිච්ච උජාරු ගතියට විලියම්ට ආස හිතුණා. ඒක අත අරින්න එයාට ලෝබ හිතුණා. ඒක පදින්න සෑහෙන්න අමාරු ඇතිද කියලා විලියම් කල්පනා කළා. එක සැරයක් නැන්දා කෙනෙක් ළඟ නතර වෙලා ඉන්දැද්දි විලියම් බයිසිකලයක් පදින්න හදලා තියෙනවා. වත්තේ බංකුවක් උඩ හිටගත්ත විලියම් බොහොම අමාරුවෙන් බයිසිකලේ සීට් එක උඩට මාරු වුණා. බයිසිකලෙත් පෙරලගෙන ඇදගෙන වැටෙන්න කළින් යාර දෙක තුනක් පැදගන්න පුළුවන් වෙච්ච එක ගැන එයාටම පුදුමයි. ආයෙමත් නැගලා ටිකක් දුර යද්දි ආයෙමත් ඇදගෙන වැටුණා. ඊළඟ වතාවෙදි නැගලා කෙළින්ම කටු පිරිච්ච හෝලි පඳුර අස්සට බයිසිකලෙත් එක්කම ගියා. බයිසිකල් පැදීමේ කලාව ප්රගුණ කිරීමේ අධිෂ්ඨානය හින්දා විලියම්ට අනිත් හැම දේම අමතක වුණා. එයා ආයෙ ආයෙමත් උත්සාහ කළා. ඇදගෙන වැටුණේ නැත්තං කෙළින්ම හෝලි පඳුරට බයිසිකලෙත් එක්ක පැන පැන විලියම් තව තවත් උත්සාහ කළා. බයිසිකලේ දිලිසෙන කළු ආලේපනය හීරිලා, ඉස්සරහා යන්තමට නැවිලා, මොට්ට වෙලා; විලියම් හීරිලා, තුවාල වෙලා, තැලිලා, පොඩි වෙලා. ඒත් එයාගේ අධිෂ්ඨානයනං එක බිඳකින්වත් අඩු වෙලා තිබුණේ නෑ.
අන්තිමේදී හෝලි පඳුරේ චුම්භක බලය අතික්රමණය කරන්න විලියම්ට පුළුවන් වුනා. එයා බයිසිකලේ අනිත් පැත්තට හරවගෙන පැද්දි පැද්දි අක්වක් හැඩේට ගේට්ටුව ළඟට වෙනකල් ගිහිල්ලා එතනින් පාරට ආවා. එයාට කිසිම අදහසක් තිබුණේ නෑ පාරේ බයිසිකල් පදින්න. වෙන එකක් තියා එයා එයාගෙ පිහාටු පිරිච්ච රතු ඉන්දියානු තොප්පියයි, කරේ තිබ්බ පාපිස්සයිවත් ගලවලා තිබ්බෙ නෑ. මූණෙ දැලි අඟුරුත් එහෙමම. ඒත් බයිසිකලේ පාරට වැටුණට පස්සෙයි එයාට තේරුණේ බයිසිකලේ ආපහු හරවගන්නවත්, නවත්තගන්නවත්, ඒකෙන් බැහැගන්නවත් එයාට බැරි බව.
එතනින් එහාට සිද්ද වෙච්ච දේවල් විලියම්ටනං හීනයක් වගේ. ඉස්සරහට එන ලොරියක් දැකලා බිරාන්ත වෙච්ච විලියම් මුකුත් හිතන්නෙ නැතුව කෙළින්ම බයිසිකලේ පැත්තක තිබ්බ අතුරු පාරකට හරවලා එතනින් තවත් අතුරු පාරකට හැරෙව්වා. එයා වීදි හරයා ඇදීගෙන යන හැටි බලන්න මිනිස්සු ගෙවල් වලිනුත් එළියට බැස්සා. පාරෙ සෙල්ලං කර කර හිටපු සමහර ළමයි එයාට හූ කිව්වා, සමහරු හුරේ දැම්මා, තව සමහරු රංචු පිටින් එයා පස්සෙන් දුවගෙන ආවා. ඒ කිසිම දෙයකින් සැලෙන්නෙ නැති ගාණට විලියම් හැටට හැටේ බයිසිකලේ පැද්දා, නවතින විදිහක් දන්නෙ නැති නිසා. එයාගේ යකඩ හිත එයාව අත ඇරලා දාලා ගිහිල්ලා. බයිසිකලෙන් වැටෙන්නවත් එයාට සිහියක් තිබ්බෙ නෑ. එයා එහෙම පිටින්ම අතරමං වෙලා. එයාට හුරු පුරුදු ටවුම පහු වෙලා විලියම් ගොඩක් දුර ඇවිත්, බයිසිකලේ එයාව කොහෙ අරං යනවද කියලා එයා දන්නෙ නෑ. ඒත් කොහෙ ගියත් එයා දිහා තමයි හැමෝම බැලුවේ. දාඩියට හේදුණ දැලි වලින් වයිරං වැටිච්ච මූණක් තියෙන, හුළඟට පියාඹන පාපිස්සක් කරේ එල්ලගෙන, ඉඳ හිට පිහාටු එක දෙක හුළඟට ගහගෙන යන පිහාටු තොප්පියකුත් දාගෙන යන මේ අමුතු සතා බලන්න මිනිස්සු පාරට බැස්සා. සමහරු කිව්වෙ ඒ පිස්සන් කොටුවෙන් පැනලා ආපු එකෙක් කියලා, සමහරු කිව්වේ ඒ වෙළඳ ප්රචාරණයක යෙදෙන එක්කෙනෙක් කියලා. ළමයි හිතුවේ එයා සර්කස් සංදර්ශනයක කෙනෙක් කියලා. විලියම් හිටියේ කිසි දෙයක් හිතාගන්න පුළුවන් මට්ටමක නෙවෙයි. දැලි වලින් වැහිලා නොතිබුණානං එයාගේ මූණ සුදුමැලි වෙලා දරදඬු වෙලා තිබුණ හැටි අනිත් අයටත් දකින්න තිබ්බා. මුළින් හිතට දැනිච්ච බය නැති වෙලා මේ වෙද්දි මේක කවදාවත් ඉවර නොවෙන ගමනක් කියන හිතුවිල්ලෙන් හිත හිරි වැටිලා තිබ්බේ. මේ බයිසිකලේ කවදාවත් නවත්තගන්න බැරි වෙයි. එයා මේ විදිහට මුළු එංගලන්තෙ හරහාම යයි. දැන් මූදට ළඟද දන්නෙ නෑ. වැඩි ඈතක වෙන්න බෑ. එයාට ආයෙ කවදාවත් එයාගෙ අම්මවයි තාත්තවයි දැකගන්න පුළුවන් වෙයිද දන්නෙ නෑ. බයිසිකලේ කොහොම පෑගුණාද කියලාවත් විලියම්ට නිච්චියක් නෑ. එයාගේ කකුල් බයිසිකලේ පැඩල් කැරකුණ මුළු වටයම කැරකෙන්න තරම් දිග නෑ. රවුමේ පහළදි පැඩලය විලියම්ගේ කකුලෙන් ඈත් වෙලා තනියම ටිකක් කැරකිලා ආයෙ උඩට එද්දි ආපහු විලියම්ගේ කකුලේ හැප්පිලා පුළුවන් වීරියෙන් ආයෙ පහළට යනවා.
දැන්නං හොඳටම මහන්සියි; එයා පාර මැද්දේ මැරිලා වැටුණොත් මිනිස්සුන්ට දුක හිතෙයිද දන්නෙ නෑ.
විලියම් යන තැන එයා දැනගෙන හිටියෙ නැති වුණාට, විලියම්ගේ දෛවය දැනගෙන හිටියා.
විනෝද ගමන ගිය කට්ටිය කෝච්චියෙන් බැහැලා හෙමීට කන්ද බැහැගෙන ගං ඉවුර දිහාවට ඇවිදගෙන ආවා. ඒක ලස්සන උදෑසනක්. උඩ පනින හදවතයි බලාපොරොත්තුයි එක්ක රොබර්ට් එයාගේ දිව්යාංගනාව ළඟින් ඇවිදගෙන ගියා. එයාට එච්චර ළඟින් ඇවිදගෙන යන්න ලැබුණ එක ගැන රොබර්ට් කොච්චර උද්දාමයෙන් හිටියද කියනවනං එයා ඒ ටිකට එක වචනයක්වත් කතා කළේ නෑ. ඒත් ඊතලුයි ක්ලයිව් නෝනායිනං ඉවරයක් නැතුව කියෙව්වා.
"අපි මල්ලිට පොඩි ලණුවක් දුන්නා," ඊතල් හිනා වෙවී කිව්වා. "අපි කොහෙ ආවද කියලා එයාට හිතාගන්නවත් බැරුව ඇති!"
"පව් අනේ," මිස් කැනොන් කිව්වා, "මං හරි ආසයි එයත් අපිත් එක්ක හිටියනං."
"ඔයා තාම දන්නෙ නෑනෙ එයාගෙ හැටි," ඊතල් හරිම උනන්දුවෙන් මිස් කැනොන්ට ඒත්තු ගන්නන්න හැදුවා.
"අද හරිම ලස්සන දවසක් නේද!" තමුන් මොනවා හරි කියන්න ඕනෙ බව දැනිච්ච රොබර්ට් මිමිණුවා. "මං ඇවිදිනවා වේගේ වැඩිද මිස් කැනොන්?"
"අයියෝ නෑ."
"මං ඔයාගේ කුඩේ අල්ලගන්නද?" රොබර්ට් දෙකට තුනට නැවිලා ඇහැව්වා.
"ආ, එපා, ස්තූතියි."
දවල් කෑමෙන් පස්සේ ගඟේ බෝට්ටු සවාරියක් යන්න රොබර්ට් යෝජනා කළා. මිස් කැනොන් ඒකට කැමති වුණත් ඊතලුයි ක්ලයිව් නෝනායි ඉවුරෙම ඉන්නං කියලා කිව්වා.
රොබර්ට්ගේ වාසනාවනං හරිම ඉහළයි. එයත් එක්ක යාවජීව මිතුරුකමක් ගොඩනගාගන්න මේක තමයි හොඳම අවස්ථාව. ඉන් පස්සේ ලියුම් කියුම් වලින් ගනුදෙනු කරන්නත් බැරියෑ. එතනින් එහාට වෙන්න ඕනෙ දේවල් ඊට පස්සෙ වැඩිය අමාරු නෑ. එයාට කියන්න පුළුවන්නේ තාම ඉගෙනගන්න නිසා දැම්මම අත-හිත තියාගන්නම දෙන්න බැරි වුණත් - මිස් කැනොන්ට තව ටිකක් කල් ඉවසන්න පුළුවන්නං ----- රොබර්ට් හිත ඇතුළෙන් තමුන් කියන්න ඕන දේවල් පෙළ ගස්වන්න පටන්ගත්තා.
ඒගොල්ලෝ ගං ඉවුරට ළඟා වෙලා කෑම කූඩ දිග ඇරගත්තා. රොබර්ට්ගේ කරදර නැතුව කෝකියා බොහොම ලස්සනට වැඩේ කරලා තිබුණා. ගහක් යටින් සුදු ඇතිරිල්ල එළාගෙන කට්ටියම ඒ වටේට ඉඳගත්තා.
සැන්විච් පිඟානක් අතට ගත්ත රොබර්ට් බොහොම ආචාරශීලී විදිහට ඒක මිස් කැනොන්ට පිළිගන්නන්න ලෑස්ති වෙන කොටම එයාගේ ඇස් දෙක ගම්මණ්ඩියේ ඉඳං ගඟ දිහාට ඇදෙන දිග පාර දිහාට හැරුණා. ඊළඟට ඒ ඇස් දෙක එහෙමම නතර වුණා. එයාගෙ මූණ බයෙන් ගල් ගැහිලා සුදුමැලි වෙලා ගියා. පිඟාන අල්ලගෙන හිටපු අත පණ නැති වෙලා ආපහු රෙද්ද උඩටම වැටුණා. අනිත් අයත් එයා බලං හිටපු පැත්ත හැරිලා බැලුවා. අමුතු පෙනුමක් තියෙන භූතයෙක් පාර දිගේ බයිසිකලයක් පැදං එනවා -- කළු මූණකුයි, ඔළුවෙන් ගැලවිලා පියාඹන පිහාටුයි, හුළඟට අහුවෙලා ලෙල දෙන පාපිස්සකුයි. ඒ පස්සෙන් හූ තියාගෙන දුවං එන කොල්ලො කුරුට්ටො රංචුවකුයි. ඒ භූතයාගේ පෙනුම මේ ගං ඉවුරේ වාඩි වෙලා හිටපු කට්ටියටනං හැබැයි නුහුරු පෙනුමක් නෙවෙයි.
"මේක වෙන්න බෑ," රොබර්ට් නළල අත ගගා යටි ගිරියෙන් කිව්වා.
කවුරුවත් කතා කළේ නෑ.
භූතයා තවත් ළඟට ආවා. දැන්නං ඒ භූතයා කවුද කියලා කාටවත් සැකයක් නෑ.
"විලියම්!" හතර දෙනාම එක සැරේ කිව්වා.
විලියම් පාරේ කෙළවරට ආවා. එයා එතනින් වමටවත් දකුණටවත් හැරුණේ නෑ. එයා ගං ඉවුරේ හිටපු අය දිහා බැලුවෙවත්, ඒ අයව අඳුර ගත්තෙවත් නෑ. ඉද්ද ගැහුවා වාගේ ඉස්සරහා බලාගෙන හිටපු සුදුමැලි මූණත් එක්ක එයා කෙළින්ම ගං ඉවුරටම බයිසිකලේ පැදගෙන ආවා, කෙළින්ම එළිමහන් භෝජනයට ලෑස්ති වෙලා හිටපු කණ්ඩායම මැද්දට. එයා එතනට එන්න කළින් හතර දෙනාම නැගිටලා අහකට දිව්වා. ඇතිරිල්ල උඩින්, සැන්විච්, පැටිස්, රෝල්ස්, කේක් හැම එකක්ම යට කරගෙන බයිසිකලේ පැදගෙන ගිය විලියම් බයිසිකලෙත් එක්කම ගඟට ඇදන් වැටුණා.
විලියම්වයි බයිසිකලෙයි කොහොමහරි ගොඩට ගත්තා. දෛවය එතනදිත් රොබර්ට්ට හරස් වෙලා. ඒ වීරක්රියාව කළේ තොටියෙක්. හෙම්බත් වෙච්ච තෙමිච්ච කුකුළෙක් වගේ වෙව්ල වෙව්ල හිටියත් විලියම් හිටියෙ වීරයෙක් වගේ. කට්ටියව දැක්කා කියලා එයා පොඩ්ඩක්වත් පුදුම වුණේ නෑ. වෙච්ච දේවල් වල හැටියට එයාට තවත් කිසිම දේකින් පුදුම වෙන්න පුළුවන්කමක් තිබ්බෙ නෑ. රොබර්ට් පැත්තක ඉඳං තැලිච්ච බයිසිකලේ පිහදාන අතරේ විලියම්ගේ තෙත බේරෙන ඔළුව ඔඩොක්කුවේ තියාගෙන මිස් කැනොන් එයාට සැන්විච් කව කව කෝපි පොව පොව "පව් මගේ රක්ත හස්ත උතුමාණන්!" කිය කිය විලියම්ව නැළෙව්වා.
මිස් කැනොන්ට ඉක්මනටම එයාව ගෙදර එක්ක යන්න ඕන වුණා. මුළු ගමන පුරාම එයා රතු ඉන්දියානු නායකතුමාගේ යටහත් සේවිකාව විදිහට විලියම් වෙනුවෙන් හැම දේම කළා. ඊළඟට, රොබර්ට්ටයි ඊතල්ටයි වෙලාවක එහෙ එන්න කියලා එයා ආපහු ක්ලයිව් නෝනලාගේ ගෙදර ගියා ගෙදර යන්න ඇඳුම් ලෑස්ති කරගන්න.
විලියම්ගේ කාමරේ ඉඳන් බාගයක් කාලා ඉවර වෙච්ච පුඩිම් බාජනේකුත් අරගෙන පඩිපෙළ බැහැලා එද්දි අම්මාට රොබර්ට්ව හම්බවුණා. "රොබර්ට්, මොකද ඔය මූණ එල්ලගෙන?" අම්මා ඇහැව්වා.
රොබර්ට් අම්මා දිහා බුකවගෙන බලලා ඊළඟට බය හිතෙන හිනාවක් දැම්මා. "මූණ එල්ලගෙන!" තමුන්ගෙ හිතේ තියෙන කේන්තිය ඒ වගේ සුළු වචන දෙකකින් නිරූපණය කරපු එකෙන් එයාගෙ කේන්තිය වැඩි වුණා. "කෙනෙක්ගේ ජීවිතේ කාලකණ්ණි වුණාම ඒ කෙනා වෙන කොහොමද ඉන්න ඕනේ! මට හැම අයිතියක්ම තියෙනවා මූණ එල්ලගෙන ඉන්න." ඒ වෙද්දිත් හෙණ ගැහැව්වා වගේ අවුල් වෙලා තිබ්බ කොණ්ඩේ එයා අත් දෙකෙන් තවත් අවුල් කරගත්තා.
"ඔයා ඉතිං අද හවසට එහෙ යනවනේ තේ බොන්න," අම්මා මතක් කළා.
"ඔව්," එයා මූණ ඇඹුල් කරගෙන කිව්වා, "එහෙ තවත් කට්ටිය ඉන්නවනේ. එච්චර සෙනග පිරිලා ඉන්දැද්දි කොහොමද මං එයත් එක්ක කතා කරන්නේ? ඒක කරන්න වෙන්නෙ නෑනේ. මට කොච්චර ලස්සනට එයත් එක්ක ගඟ ලඟදි කතා කරන්න්ත තිබ්බද? මං කොච්චර දේවල් කතා කරන්න ලෑස්ති වෙලා හිටියද. අර මූසලයා ඇවිල්ලා මාව කෑවා -- මගෙ බයිසිකලෙත් කෑවා. එයා තමයි මං ජීවිතේටම දැකලා තියෙන ලස්සනම ගෑනු ළමයා. මං අච්චර ආසාවෙන් හිටපු බයිසිකලෙන් මට එක අඩි දෙකක්වත් පදින්න බැරි වෙන තැනට මේකා වැඩේ කළා."
"ඒත් පව් පුතේ, මල්ලිට හොඳටම සනීප නෑ. එයා එක්ක කේන්ති ගන්න එපා. ඔයාගෙ බයිසිකලේ හදාගන්න එයා ගෙවයි. එයාගෙ පොකට් මනී වලින් ඒ ගාන අපි අඩු කරගන්නවා."
"ඊට පස්සෙ," රොබර්ට් කෑම මේසේ දිහාට හැරිලා ඒකත් එක්ක කතා කරනවා වගේ කියෙව්වා, "ඊට පස්සෙ අම්මලා හිතං ඉන්නේ මේ ගෙදර ඉන්න ලොකු මිනිස්සු හතර දෙනාට ඒ පෝරිසාදයාව ආණ්ඩුමට්ටු කරන්න පුළුවන් වෙයි කියලාද? එයා ඉන් පස්සේ මිනිස්සුන්ගේ ජීවිත කාලකණ්ණි නොකර ඉඳියි කියලාද? මිනිස්සුන්ගේ බයිසිකල් පාඩුවෙ තියෙන්න අරියි කියලාද? ඔව්, හරි, එයා ඒ කිසි දෙයක් ආයෙ කරන එකක් නෑ," රොබර්ට් කතාව ඉවර කළේ රකුසු මූණකින්.
අම්මා කුස්සිය දිහාට යන්න පටන්ගත්තා. "රොබර්ට්," අම්මා බොහොම කරුණාවෙන් කිව්වා. "මල්ලි අසනීපෙන් ඉන්න කොට ඔයා එයත් එක්ක සමාදානෙන් ඉන්නවා නේද?"
"සමාදානෙන්?" රොබර්ට් බෙරිහන් දුන්නා. එයා අම්මා දිහා හැරිලා බැලුවේ එයාට ඇහුණේ වැරදියටවත්ද කියලා හරියටම දැනගන්න. "සමාදානෙ! මං ඉවසං ඉන්නං. ඕකා ආයෙ ඇඳෙන් බහිනකල් මං ඉවසං ඉන්නං; මං එතකල් මුකුත් කරන්නෙ නෑ. ඒත්--සමාදානෙ! නෑ, ඒක සමාදානයක්නං නෙවෙයි. සටන් විරාමයක්! එච්චරයි."
Richmal Crompton කතුවරියගේ Just William කෘතියේ දෙවැනි පරිච්ඡේදය වූ William the Intruder හි සිංහල පරිවර්තනය මෙතෙකින් සමාප්තයි.
"මං කිව්වෙ හතරට කියලනේ රොබර්ට්," අම්මා දරදඬු හඬින් කිව්වා. "දැන් හතර පහු වෙලා පැය බාගෙකුත් ගෙවිලා. ඊතල්, එමාට කියන්න තේ මේසේ සීනුව ගහලා තේ අරං එන්න කියලා."
රොබර්ට්ගේ නළලට හීන් දාඩිය දාලා. "මගේ හැම බලාපොරොත්තුවක්ම සුන්නද්දූලි වෙලා යන්නයි හදන්නේ," එයා හිර වෙච්ච කටහඬින් කිව්වා.
ඉන් ටික වෙලාවකට පස්සේ, තේ මේසේ සීනුවේ දෝංකාරෙත් අඩු වෙලා ගියාට පස්සේ, ඉස්සරහා දොරේ සීනුව බොහොම තියුණු හඬකින් නාද වෙනවා ඇහුණා. රොබර්ට් තමුන්ගේ ඉස් මුදුනේ කෙළින් වෙලා තිබ්බ කොණ්ඩේ අත් දෙකෙන් තලලා පොඩි කරලා සමතලා කරගෙන, හිරේ ඉඳං එළියට ආපු හිර කාරයෙක් වගේ හිනාවක් මූණෙ අලවගත්තා.
මන මෝහනීය මිස් කැනොන් එළිපත්ත උඩ ලැජ්ජාවෙන් හිටගෙන හිටියා. "මං හරිම නරකයි නේද?" එයා හීන් හිනාවක් දාගෙන ඇහැව්වා. "ඇත්තම කියන්න, මට මගදි හම්බවුණා ආන්ටිගෙ පොඩි පුතාව, මං ටිකක් වෙලා එයත් එක්ක ඉඳලයි ආවේ. එයා හරිම හුරතල් පොඩි එකෙක් නේද?"
එයාගේ දුඹුරු ඇස් රොබර්ට් දිහාට හැරුණා. රොබර්ට් වේලිච්ච තොල කට දිවෙන් තෙමාගෙන හිරකාරයාගේ හිනාව දැම්මා, ඒත් එයා වචනයක්වත් කතා කරගන්න පුළුවන් තත්ත්වෙකනම් නෙවෙයි හිටියේ.
"ආ හරි, මං ඊතල්ව දන්නවා, ආන්ටිගෙ මේ පුතාවත් මට -- ඊයෙ නේද අපි හම්බවුණේ?"
රොබර්ට් මොනවදෝ නොතේරෙන භාෂාවකින් මුමුණන අතරේ හුස්ම ගන්න බැරි තරමට හිර වෙලා තිබ්බ කමිස කර අත ගාන ගමන් ඔළුව වනලා ආචාර කළා.
ඊළඟට කට්ටියත් එක්කම තේ බොන්න ගියා.
ටික වෙලාවකින් කුකුල් පිහාටු අයින් කරලා කොණ්ඩෙ හොඳට පීරගෙන, මූණෙ දැලි බාගෙට හෝදගෙන විලියමුත් ඇවිත් එයාලට එකතු වුණා. වැඩිපුරම කතාබහ කළේ මිස් කැනොනුයි ඊතලුයි. තමුන්ව අනිත් සාමාන්ය කොල්ලන්ගෙන් සෑහෙන්න උඩට උස්සලා තියන්න පුළුවන් විදිහේ කියන්න හොඳ දෙයක් ගැන රොබර්ට් මොළේට වද දිදී කල්පනා කළා. ඒත් කිසිම දෙයක් ඔළුවට ආවේ නෑ. ඒත් කොහොමහරි එයාගේ ලස්සන දුඹුරු ඇස් තමුන් දිහාට හැරෙන හැම වෙලාවකම අමාරුවෙන් හරි හිනාවක් දාගෙන හුස්ම හිර කරන කමිස කර අතින් හදන්න තරමට රොබර්ට්ට සිහි කල්පනාව තිබ්බා. ඒත් ගෙවෙන හැම තත්පරයක් ගානෙම මේ උදා වෙලා තියෙන වටිනා මොහොත නැති වේගෙන යනවා වගේම, තමුන්ගේ හිතේ තියෙන කිසිම දෙයක් ඇස් දෙකෙන් ඇරෙන්න වෙන මොනම විදිහකින්වත් හෙළි කරගන්න තවමත් බැරි වුණ බව ගැන රොබර්ට් බොහොම බයෙන් හිටියේ. ඒ ඇස් දෙකෙන් කියවුණ දේවත් මිස් කැනොන්ට හරි හැටි තේරුණාද කියලා රොබර්ට්ට විශ්වාසයක් තිබ්බෙ නෑ.
තේ මේසෙන් නැගිටින වෙලාවේ විලියම් අම්මා දිහාට හැරිලා තරමක් කේන්ති ගිය, හැමෝටම ඇහෙන රහස් හඬකින් මෙන්න මෙහෙම ඇහැව්වා. "ඇයි මටත් මගේ හොඳම ඇඳුම දාගන්න කිව්වෙ නැත්තේ?"
මිස් කැනොන්ගේ ඇස් දෙක ලැජ්ජාවෙන් දිස්නෙ ගහන අතරේ රොබර්ට් විලියම් දිහාවට දාපු එරවිල්ලට, එතන විලියම් නැතුව වෙන කෙනෙක් හිටියානං වාශ්ප වෙලා යනවා.
තේ බීලා ඉවර වෙච්ච ගමන් ආපහු අන්තරස්දාන වෙන්න ඕනෙ කියලා කළින් ලැබිලා තිබ්බ ආඥා විලියම්ට ඒ වෙද්දි අමතක වෙලා. ඒ ගැන මතක් කරන්න හතර අතින් ආපු ඉඟි එකක්වත් විලියම් නෙවෙයි ගණනකටවත් ගත්තේ. මිස් කැනොන්ව විසිත්ත කාමරේට කැන්දාගෙන ගිය පෙරහැරට එකතු වෙච්ච විලියම්, තමුන්ගේ ප්රියාදරිය ළඟින් වාඩි වෙලා හිටිය රොබර්ට් අයියා ළඟින්ම සෝපාවෙන් ඉඳගත්තා.
"මිස් කැනොන් - මේ - පොත් කියවන්න කැමතිද?" රොබර්ට් බොහොම අමාරුවෙන් කතාව පටන්ගත්තා.
"මං එක සැරයක් - ලිව්වනේ කතාවක්." මිස් කැනොන්ට උත්තරයක් දෙන්න ඉඩක් ලැබෙන්න කළිම රොබර්ට්ගේ ඇඟට උඩින් එබිලා විලියම් බොහොම ආඩම්බරෙන් කිව්වා. "ඒක හරිම විහිලු කතාවක්. මං කීප දෙනෙක්ටම ඒක පෙන්නුවා. ඔයා කැමතිනං ඔයාටත් ඕනෙනං පෙන්නන්න පුළුවන්. ඒක පටන්ගන්නේ පාරුවක යන මුහුදු කොල්ලකාරයෙක්ගෙන්. එයා රජ කෙනෙක්ගෙන් ආභරණ කොල්ලකාගෙන යනවා, රජ්ජුරුවො දුම් බෝට්ටුවක නැගලා එයාගෙ පස්සෙ එළවනවා. රජ්ජුරුවො ළං වෙනකොටම මුහුදු කොල්ලකාරයා හොරකං කරපු බඩුත් අරගෙන වතුරට පනිනවා. එහෙදි මාළුවෙක් ඒ බඩු ටික ගිලිනවා. රජ්ජුරුවෝ ඒ මාළුවා අල්ලගන්නවා. ඊට පස්සෙ-" විලියම් හුස්ම ගන්න පොඩ්ඩක් නතර වුණා.
"අනේ මං හරි ආසයි ඒක කියවන්න!" මිස් කැනොන් කිව්වා.
රොබර්ට් කරදරකාර විලියම්ව වැහෙන විදිහට පැත්තට හැරිලා, දණිස්සට අතකුත් තියාගෙන පහත් හඬකින් කතා කළා. "මිස් කැනොන් කැමතිම මල මොකද්ද?"
විලියම්ගේ පුංචි ඔළුව රොබර්ට්ගේ අතට එහායින් එබුණා. "මට මල් වත්තක්ම තියෙනවා. ඒකෙ හැම තැනම වර්ජිනියා ස්ටොක් වැවිලා තියෙනවා. ඒවා හරි ඉක්මනට වැවෙනවා. මංනං හරි කැමතියි ඒ වගේ ඉක්මනටම වැවෙන මල් ජාති වලට, ඔයා කැමති නැද්ද? අනිත් ජාති වැවෙනකල් බලා ඉන්නකොට එපා වෙනවනේ, නේද?"
 |
| සෝපාවේ හිඳ සිටින මිස් කැනොන්, රොබර්ට් සහ රොබර්ට්ගේ කර මතින් එබී හිඳිනා විලියම් |
නහුතෙට තද වෙච්ච රොබර්ට් නැගිට්ටා. "වත්තයි, හරිතාගාරයි බලන්න යන්න ඔයා කැමතිද මිස් කැනොන්?" එයා ඇහැව්වා.
"මං හරි ආසයි," මිස් කැනොන් උත්තර දුන්නා.
විලියම් දිහා තර්ජනාත්මක එරවිල්ලකින් බලපු රොබර්ට් පෙරමුණ ගත්තා. කිසිම දෙයක් නොදන්න අහිංසක විලියමුත් ඒ පිටිපස්සෙන් ඇදුණා. "ඔයාට පුළුවන්ද ලිහාගන්න බැරි විදිහට ගැට දාන්න?" විලියම් ඇහැව්වා.
"අයියෝ බෑනේ," මිස් කැනොන් කිව්වා.
"මටනං පුළුවන්. මං කියලා දෙන්නංකෝ ඔයාට. නූලක් අරගෙන මං කරලා පෙන්නන්නං පස්සෙ. ඒ වැඩේ හරි ලේසියි, ඒත් කරලා පුරුදු වෙන්න ඕනෙ, එච්චරයි. තව මං ඔයාට කියලා දෙන්නං කඩදාසි වලින් ප්ලේන් හදලා හුළඟ මැද්දෙන් ඒවා යවන්නෙ කොහොමද කියලා. ඒකත් හරිම ලේසියි. හරි සයිස් එකට හදාගන්න විතරයි තියෙන්නේ. මට ඒවා හදන්න පුළුවන්, තව ගිනි පෙට්ටි වලින් එක එක ජාති හදන්න පුළුවන්, තව-----"
ඒ වෙද්දි පුපුරන්න ඔන්න මෙන්න හිටපු රොබර්ට් විලියම්ගේ කතාවට බාධා කළා. "මේ තියෙන්නේ අපේ තාත්තාගේ රෝස පාත්තිය. තාත්තා හරි ආදරෙයි මේකට, ඒ වගේම හරියට ආඩම්බර වෙනවා මේක ගැන."
"ඒවා හරිම ලස්සනයි."
"හා, ඉන්නකො ඔයා මගේ වර්ජිනියා ස්ටොක් ටික දකිනකල්! එතකොට තේරෙයි ඒවද මේවද වැඩිය ලස්සන කියලා. ඉන්නකො-----"
"මේ ටී-රෝස් මලට ඔයා කැමතිද මිස් කැනොන්?" රොබර්ට් ඒ මල දික් කරද්දි එයාගෙ මූණ දම් පාට වෙලා තිබුණේ. "ඒක - ඒක - මේ - ඒක ඔයාට හොඳට ගැලපෙනවා. ඔයා - මේ - මලුයි ඔයායි - ඒක මේ - සහතිකයි - ඔයා මල් වලට කැමතියි - ඔයා මේ - මලක් ගහගෙන හිටියනං - ඒක ඔයාට ගැලපෙනවා. මං මේ -----"
"මං ඔයාට දෙන්නං අර රතු ඒවයි, අර සුදු ඒවයි," රොබර්ට් තරමටම පුපුරන්න ළං වෙලා හිටපු විලියම් කිව්වා. කතාබහෙන් පැත්තකට විසි වෙන්න එයාට කිසිම අදහසක් තිබුණෙ නෑ. "ඔයාට මං මගේ වර්ජිනියා ස්ටොක් මලුත් දෙන්නං. මං එහෙම ලේසියෙන් මගේ වර්ජිනියා ස්ටොක් මල් කාටවත් දෙන්නෙ නෑ," එයා අන්තිම ටික එකතු කළේ බොහොම බරසාර හඬින්.
ආපහු විසිත්ත කාමරේට එද්දි මිස් කැනොන්ගේ අත් දෙක පුරෝලා තිබ්බ වර්ජිනියා ස්ටොක් මල් ගොන්නයි, සුදු පාට රතු පාට රෝස මලුයි නිසා රොබර්ට්ගේ ටී-රෝස මල එහෙම පිටින්ම වැහිලා ගිහින් තිබුණා. එයත් එක්ක කට කමසෙයියාවක් නැතුව කියව කියව ළඟින්ම ආවේ විලියම්. ඒ පිටිපස්සෙන් පිළිමයක් වගේ සුදුමැලි වෙච්ච රොබර්ට් ඇවිදගෙන ආවා.
රොබර්ට්ගේ වේදනාවෙන් පිරිච්ච බැල්මට උත්තරයක් විදිහට බ්රවුන් නෝනා විලියම්ව සාලේ කොනකට අඬගහගත්තා. රොබර්ට් මිස් කැනොන් එක්ක ආපහු සෝපාවෙන් වාඩි වුණා.
"මං හිතන්නේ - මං හිතන්නේ," රොබර්ට් තැතනුවා, "මං හිතන්නේ ඔයා මෙහෙ ගොඩ දවසක් ඉන්නවා නේද?"
"ඇයි මොකද මට එයත් එක්ක කතා කරන්න බැරි?" විල්යම්ගේ කෙඳිරිලි හඬ සෝපාව ළඟට හොඳට ඇහුනා.
"ෂ්, වස්තුවේ!" අම්මා කිව්වා.
"මං ඔයාට අපේ පළාත පෙන්නන්නං." විලියම් කේන්තියෙන් පිපිරි පිපිරී අම්මා ඉස්සරහා හිටගෙන ඉන්න මුල්ල දිහා ඔරවලා බලපු රොබර්ට් කිව්වා. "ඒක මට ලොකු සතුටක් - මේ - ලොකු ගෞරවයක්."
"මං එයත් එක්ක කතා කළා විතරයිනේ," විලියම්ගේ රහස් කෙඳිරිල්ල ආයෙමත් ඇහුණා. "මං කිසි වැරැද්දක් කළේ නෑනේ, නැද්ද? මං එයත් එක්ක කතා කළා විතරයි!"
විසිත්ත කාමරේ පිරිලා තිබුණේ බොහොම භයානක නිහඬතාවයක්. දම් පාටට හැරිලා හිටපු රොබර්ට් මොනවාහරි කියන්න කට ඇරියා, ඒ අපායෙන් ආපු සද්දෙ යටපත් කරන්න පුළුවන් මොනවා හරි, ඒත් කිසිම සද්දයක් එයාගේ උගුරෙන් එළියට ආවේ නෑ. මිස් කැනොන් විලියම් කියන දේට හොඳින් ඇහුම් කන් දීගෙන ඉන්නවා, ආයෙ සැකයක් නෑ.
"එයත් එක්ක වෙන කාටවත් කතා කරන්නම බැරිද." ආයෙමත් කේන්තියෙන් පිරිච්ච කෙඳිරිල්ලකින් කාමරේ පිරුණා. "අයියා එයාට ආදරෙයි කියලා වෙන කාටවත් එයත් එක්ක කතා කරන්නම බැරිද?"
ඒ මොහොතේ දැනුණ බය හින්දා ඊළඟ සති ගාණක් යනකල් රොබර්ට රෑට නින්ද යන්නෙත් නැතුව ගියා.
අම්මාට ඒ වෙලාවේ ආපු තද කැස්ස අමාරුවෙන් නවත්තගෙන ඊට පස්සෙ මහත්තයා වැඩියෙන්ම ආදරේ කරන රෝස මල් ගහට දළඹුවෝ කරලා තියෙන විනාසෙ ගැන ඕනැවටත් වඩා ලොකු විස්තරයක් කරන්න පටන්ගත්තා.
විනාඩියකට පස්සේ මූණ අහසට උස්සගත්ත විලියම් කා දිහාවත් බලන්නෙ නැතුව එතනින් පිට වෙලා වත්තට ගියා. ඒ එක්කම මිස් කැනොන් සෝපාවෙන් නැගිට්ටා.
"දැංනං මං ගියොත් හොඳයි," එයා හිනාවෙලා කිව්වා.
කරකියාගන්න දෙයක් නැතුව හිටපු රොබර්ට් දුකෙන් නැගිට්ටා. "වෙලාවක එන්න ආයෙමත්," එයා දුර්වල කටහඬින්, හිතේ තිබුණ කියාගන්න බැරි හැඟීම හින්දාම දැනුණ නිර්භීතකමකින් කිව්වා.
"එන්නංකෝ," එයා උත්තර දුන්නා. "මට හරි ආසයි ආයෙත් දවසක විලියම්ව හම්බවෙන්න. මං හරිම කැමතියි එයාට!"
***
රොබර්ට්ගේ ඉරිතැලුන හදවත සුවපත් කරන්න ගෙදර කට්ටිය පුළුවන් හැම දේම කළා. ඒත් කොහොම හරි අන්තිමට එයාගේ මූණට හිනාවක් ගෙනාවේ ඊතල් යෝජනා කරපු දෙයක් හින්දා. ඊළඟ බ්රහස්පතින්දා එළිමහනේ විනෝද ගමනක් යන යෝජනාව. ඒ මිස් කැනොන් ඒ පළාතේ නතර වෙලා ඉන්න අන්තිම දවස වගේම රොබර්ට්ගේ උපන් දිනයත් යෙදිලා තිබුණ දවස. විනෝද ගමනට රොබර්ට්, ඊතල්, ක්ලයිව් නෝනා, මිස් කැනොන් සහභාගි වෙන්න නියමිත වුණා. විලියම්ට අඩුමගානේ කට්ටිය යන්නෙ කොහෙද කියලාවත් කියන්න හොඳ නෑ කියලා කට්ටිය තීරණය කළා. එදා හැන්දෑවෙම ක්ලයිව් ගෙදරට ආරාධනාව යැව්වා. රොබර්ට් ඒ මුළු සතියෙම ඒ වගේ ගමනකට ගෙනියන්න හොඳ කෑම ජාති ගැන හිත හිත කෝකියා ජීවිතේට අහලාවත් නැති කෑම ජාති ගැන කියෙව්වා. තමුන් බ්රවුන් ගෙදර කෝකි රස්සාවෙන් අස් වෙනවා කියලා කෝකියා තර්ජනය කළාට පස්සෙයි රොබර්ට් අන්තිමේදී කෑම හදන වැඩේ එයාටම බාර දීලා පැත්තකට වුණේ. එයාගෙ සුදට සුදේ තිබ්බ සුදු ෆ්ලැනල් සූට් එක රොබර්ට් ලොන්ඩරියට යැව්වේ, ඒවා එක තිතක්වත් නැති වෙන්න හෝදලා බ්රහස්පතින්දා උදේට කළින් නොගෙනාවොත් නඩු දාන බවට ලියාපු තර්ජනාත්මක සටහනකුත් එක්ක. තමුන්ගෙ මූණෙ පෙනුම ගැන, ඉරියව් වලින් හැඟීම් ප්රකාශ කරන විදිහ ගැන එහෙම එයා ඒ දවස් කීපය ඇතුළතදි සෑහෙන්න හැදෑරුවා. ඒ සතිය රොබර්ට් ගෙව්වේ විලියම්ව දැක්කෙවත් නැති ගාණට. පරණ පොත් කඩේකින් කවි පොතකුත් සල්ලි දීලා අරගත්ත රොබර්ට් ඒක එයාගේ ඇඳ ළඟම මේසෙ උඩින් තියාගෙන හිටියා.
ඒ කාලෙ ඇතුළතදි කාටවත් මිස් කැනොන් මුණගැහුණේ නෑ. අන්තිමේදී රොබර්ට් පුල පුලා බලා හිටපු ලස්සන බ්රහස්පතින්දාව උදා වුණා. උපන් දිනේ හින්දා එයාට තාත්තාගෙන් අත් ඔරලෝසුවකුයි මාලෙකුයි, අම්මාගෙන් බයිසිකලේකුයි, විලියම්ගෙන් ටොෆී පෙට්ටියකුත් හම්බවුණා. ඒ ටොෆී පෙට්ටියෙනං හැබැයි යටි අරමුණක් නැති වෙන්නම බෑ.
විනෝද ගමන යන කට්ටිය කළින් කතා කරගෙන තිබ්බ විදිහට දුම්රිය නැවතුම්පොළේදී මුණ ගැහුණා. ගං ඉවුරක නිසන්සල වටපිටාවක ඉඳගෙන තමුන්ගේ එළිමහන් විනෝද සවාරිය ගත කරන්න හිතාගෙන හිටපු, හැතැප්ම කීපයක් එහා තිබුණ පුංචි ගම්මානෙට ඒගොල්ලෝ ප්රවේශ පත්ර අරගත්තා.
තමුන්ව මග ඇරලා කට්ටිය ගමනක් ගිහින් බව දැනුණට පස්සේ විලියම් හිටියේ ටිකක් හිත් අමාරුවෙන්. ඒත් ඉක්මනටම ඒක අල්ලලා දාපු විලියම් උදේ වරුවේ මුල් කොටස රතු ඉන්දියානු නායක රක්ත හස්ත විදිහට රත්මල් ගස් අස්සේ සැරිසැරුවා. එයාගේ රතු ඉන්දියානු හිස් වැස්මට ඒ වෙද්දි ඊතල්ගේ කාමරෙන් හොයාගත්ත පැස්බර පිහාටුවකුත් එකතු වෙලා තිබුණා. එයාගේ කරේ එල්ලගෙන හිටියේ කළින් දවසක මුව හම විදිහට ගත්ත පාපිස්ස.
පැණි කැවිලි දහයක් දුම් දාන ගිනි මැලේ උඩ තියපු කල්දේරමේ දාලා වැහි වතුරේ දිය කරලා අරගෙන ඒකට දොඩං ඉස්ම ටිකකුත් මිරිකලා රස බැලුවට පස්සේ එයාට ඒ සෙල්ලම ඇති වුණා. ඊට පස්සෙ එයා හෙමින් සැරේ උඩ තට්ටුවේ රොබර්ට්ගේ කාමරේට රිංගුවේ අයියට උපන් දිනේට හම්බවෙච්ච තෑගි බලන්න. එයා දීපු ටොෆී පෙට්ටිය ඇඳ ළඟ මේසෙ උඩ තිබ්බා. නිකමට ඒකට අත දාලා ටොෆී දෙක තුනක් අරගත්ත විලියම් ඒ ළඟ තිබුණ ආදර කවි පොත අරගෙන කියවන්න පටන්ගත්තා. ටික වෙලාවකින් දන්නෙම නැතුව ටින් එක හිස් වෙලා ගියා. ඒත් ඉතිං මුකුත් නොවිච්ච ගාණට මූඩිය ආපහු වහලා විලියම් හිස් පෙට්ටිය ආපහු මේසේ උඩින් තිබ්බා. කවුරු කෑවද කියලා අයියා දන්නෙ නෑනේ. එයා දැනගත්තොත් හැබැයි හරි වැඩේ වෙන්නේ. ඒ වුණාට එයාට ඒවා දුන්නෙත් විලියම්මනේ. අනික, එයා ඕනකමින් හිතා මතා ඒ ඔක්කොම ඉවර කළායැ.
ඊළඟට විලියම් කණ්ණාඩි මේසේ ළඟට ගිහින් අත් ඔරලෝසුවයි මාලෙයි දාගෙන, ඒ මේ අතට හැරි හැරි හැඩ බැලුවා. මුළු දවසම ඒවා අතේ කරේ දාගෙන ඉන්න දැනිච්ච ආසාව අමාරුවෙන් යටපත් කරගෙන විලියම් ඒව ආපහු ගලවලා කණ්ණාඩි මේසේ උඩින්ම තිබ්බා.
ඊළඟට එයා පල්ලෙහාට ගිහින් අයියාගේ බැබලෙන අලුත් බයිසිකලේ නවත්තලා තිබ්බ මඩුව පැත්තට ගියා. ඒකේ කුණු දූවිලි පැල්ලමක්වත් තිබ්බෙ නෑ. විලියම් ඒක දිහා බලාගෙන හිටියෙ හරිම ආසාවෙන්. ඒක පරිස්සමෙන් ගේ වටේ පොඩ්ඩක් අරං ගියා කියලා ඒකට මුකුත් වෙන එකක් නෑ කියන නිගමනේට බහින්න විලියම්ට වැඩි වෙලාවක් ගත වුණේ නෑ. අම්මත් කඩේ ගිහින් නිසා, හිතේ පුංචි දෙගිඩියාවක් හරි තිබුණානම් ඒකත් අමතක කරලා දාපු විලියම් බයිසිකලේ ගේ වටේ රවුම් දෙක තුනක් තල්ලු කරගෙන ගියා. ඒක අල්ලගෙන ඉන්දැද්දි දැනිච්ච උජාරු ගතියට විලියම්ට ආස හිතුණා. ඒක අත අරින්න එයාට ලෝබ හිතුණා. ඒක පදින්න සෑහෙන්න අමාරු ඇතිද කියලා විලියම් කල්පනා කළා. එක සැරයක් නැන්දා කෙනෙක් ළඟ නතර වෙලා ඉන්දැද්දි විලියම් බයිසිකලයක් පදින්න හදලා තියෙනවා. වත්තේ බංකුවක් උඩ හිටගත්ත විලියම් බොහොම අමාරුවෙන් බයිසිකලේ සීට් එක උඩට මාරු වුණා. බයිසිකලෙත් පෙරලගෙන ඇදගෙන වැටෙන්න කළින් යාර දෙක තුනක් පැදගන්න පුළුවන් වෙච්ච එක ගැන එයාටම පුදුමයි. ආයෙමත් නැගලා ටිකක් දුර යද්දි ආයෙමත් ඇදගෙන වැටුණා. ඊළඟ වතාවෙදි නැගලා කෙළින්ම කටු පිරිච්ච හෝලි පඳුර අස්සට බයිසිකලෙත් එක්කම ගියා. බයිසිකල් පැදීමේ කලාව ප්රගුණ කිරීමේ අධිෂ්ඨානය හින්දා විලියම්ට අනිත් හැම දේම අමතක වුණා. එයා ආයෙ ආයෙමත් උත්සාහ කළා. ඇදගෙන වැටුණේ නැත්තං කෙළින්ම හෝලි පඳුරට බයිසිකලෙත් එක්ක පැන පැන විලියම් තව තවත් උත්සාහ කළා. බයිසිකලේ දිලිසෙන කළු ආලේපනය හීරිලා, ඉස්සරහා යන්තමට නැවිලා, මොට්ට වෙලා; විලියම් හීරිලා, තුවාල වෙලා, තැලිලා, පොඩි වෙලා. ඒත් එයාගේ අධිෂ්ඨානයනං එක බිඳකින්වත් අඩු වෙලා තිබුණේ නෑ.
අන්තිමේදී හෝලි පඳුරේ චුම්භක බලය අතික්රමණය කරන්න විලියම්ට පුළුවන් වුනා. එයා බයිසිකලේ අනිත් පැත්තට හරවගෙන පැද්දි පැද්දි අක්වක් හැඩේට ගේට්ටුව ළඟට වෙනකල් ගිහිල්ලා එතනින් පාරට ආවා. එයාට කිසිම අදහසක් තිබුණේ නෑ පාරේ බයිසිකල් පදින්න. වෙන එකක් තියා එයා එයාගෙ පිහාටු පිරිච්ච රතු ඉන්දියානු තොප්පියයි, කරේ තිබ්බ පාපිස්සයිවත් ගලවලා තිබ්බෙ නෑ. මූණෙ දැලි අඟුරුත් එහෙමම. ඒත් බයිසිකලේ පාරට වැටුණට පස්සෙයි එයාට තේරුණේ බයිසිකලේ ආපහු හරවගන්නවත්, නවත්තගන්නවත්, ඒකෙන් බැහැගන්නවත් එයාට බැරි බව.
එතනින් එහාට සිද්ද වෙච්ච දේවල් විලියම්ටනං හීනයක් වගේ. ඉස්සරහට එන ලොරියක් දැකලා බිරාන්ත වෙච්ච විලියම් මුකුත් හිතන්නෙ නැතුව කෙළින්ම බයිසිකලේ පැත්තක තිබ්බ අතුරු පාරකට හරවලා එතනින් තවත් අතුරු පාරකට හැරෙව්වා. එයා වීදි හරයා ඇදීගෙන යන හැටි බලන්න මිනිස්සු ගෙවල් වලිනුත් එළියට බැස්සා. පාරෙ සෙල්ලං කර කර හිටපු සමහර ළමයි එයාට හූ කිව්වා, සමහරු හුරේ දැම්මා, තව සමහරු රංචු පිටින් එයා පස්සෙන් දුවගෙන ආවා. ඒ කිසිම දෙයකින් සැලෙන්නෙ නැති ගාණට විලියම් හැටට හැටේ බයිසිකලේ පැද්දා, නවතින විදිහක් දන්නෙ නැති නිසා. එයාගේ යකඩ හිත එයාව අත ඇරලා දාලා ගිහිල්ලා. බයිසිකලෙන් වැටෙන්නවත් එයාට සිහියක් තිබ්බෙ නෑ. එයා එහෙම පිටින්ම අතරමං වෙලා. එයාට හුරු පුරුදු ටවුම පහු වෙලා විලියම් ගොඩක් දුර ඇවිත්, බයිසිකලේ එයාව කොහෙ අරං යනවද කියලා එයා දන්නෙ නෑ. ඒත් කොහෙ ගියත් එයා දිහා තමයි හැමෝම බැලුවේ. දාඩියට හේදුණ දැලි වලින් වයිරං වැටිච්ච මූණක් තියෙන, හුළඟට පියාඹන පාපිස්සක් කරේ එල්ලගෙන, ඉඳ හිට පිහාටු එක දෙක හුළඟට ගහගෙන යන පිහාටු තොප්පියකුත් දාගෙන යන මේ අමුතු සතා බලන්න මිනිස්සු පාරට බැස්සා. සමහරු කිව්වෙ ඒ පිස්සන් කොටුවෙන් පැනලා ආපු එකෙක් කියලා, සමහරු කිව්වේ ඒ වෙළඳ ප්රචාරණයක යෙදෙන එක්කෙනෙක් කියලා. ළමයි හිතුවේ එයා සර්කස් සංදර්ශනයක කෙනෙක් කියලා. විලියම් හිටියේ කිසි දෙයක් හිතාගන්න පුළුවන් මට්ටමක නෙවෙයි. දැලි වලින් වැහිලා නොතිබුණානං එයාගේ මූණ සුදුමැලි වෙලා දරදඬු වෙලා තිබුණ හැටි අනිත් අයටත් දකින්න තිබ්බා. මුළින් හිතට දැනිච්ච බය නැති වෙලා මේ වෙද්දි මේක කවදාවත් ඉවර නොවෙන ගමනක් කියන හිතුවිල්ලෙන් හිත හිරි වැටිලා තිබ්බේ. මේ බයිසිකලේ කවදාවත් නවත්තගන්න බැරි වෙයි. එයා මේ විදිහට මුළු එංගලන්තෙ හරහාම යයි. දැන් මූදට ළඟද දන්නෙ නෑ. වැඩි ඈතක වෙන්න බෑ. එයාට ආයෙ කවදාවත් එයාගෙ අම්මවයි තාත්තවයි දැකගන්න පුළුවන් වෙයිද දන්නෙ නෑ. බයිසිකලේ කොහොම පෑගුණාද කියලාවත් විලියම්ට නිච්චියක් නෑ. එයාගේ කකුල් බයිසිකලේ පැඩල් කැරකුණ මුළු වටයම කැරකෙන්න තරම් දිග නෑ. රවුමේ පහළදි පැඩලය විලියම්ගේ කකුලෙන් ඈත් වෙලා තනියම ටිකක් කැරකිලා ආයෙ උඩට එද්දි ආපහු විලියම්ගේ කකුලේ හැප්පිලා පුළුවන් වීරියෙන් ආයෙ පහළට යනවා.
දැන්නං හොඳටම මහන්සියි; එයා පාර මැද්දේ මැරිලා වැටුණොත් මිනිස්සුන්ට දුක හිතෙයිද දන්නෙ නෑ.
විලියම් යන තැන එයා දැනගෙන හිටියෙ නැති වුණාට, විලියම්ගේ දෛවය දැනගෙන හිටියා.
විනෝද ගමන ගිය කට්ටිය කෝච්චියෙන් බැහැලා හෙමීට කන්ද බැහැගෙන ගං ඉවුර දිහාවට ඇවිදගෙන ආවා. ඒක ලස්සන උදෑසනක්. උඩ පනින හදවතයි බලාපොරොත්තුයි එක්ක රොබර්ට් එයාගේ දිව්යාංගනාව ළඟින් ඇවිදගෙන ගියා. එයාට එච්චර ළඟින් ඇවිදගෙන යන්න ලැබුණ එක ගැන රොබර්ට් කොච්චර උද්දාමයෙන් හිටියද කියනවනං එයා ඒ ටිකට එක වචනයක්වත් කතා කළේ නෑ. ඒත් ඊතලුයි ක්ලයිව් නෝනායිනං ඉවරයක් නැතුව කියෙව්වා.
"අපි මල්ලිට පොඩි ලණුවක් දුන්නා," ඊතල් හිනා වෙවී කිව්වා. "අපි කොහෙ ආවද කියලා එයාට හිතාගන්නවත් බැරුව ඇති!"
"පව් අනේ," මිස් කැනොන් කිව්වා, "මං හරි ආසයි එයත් අපිත් එක්ක හිටියනං."
"ඔයා තාම දන්නෙ නෑනෙ එයාගෙ හැටි," ඊතල් හරිම උනන්දුවෙන් මිස් කැනොන්ට ඒත්තු ගන්නන්න හැදුවා.
"අද හරිම ලස්සන දවසක් නේද!" තමුන් මොනවා හරි කියන්න ඕනෙ බව දැනිච්ච රොබර්ට් මිමිණුවා. "මං ඇවිදිනවා වේගේ වැඩිද මිස් කැනොන්?"
"අයියෝ නෑ."
"මං ඔයාගේ කුඩේ අල්ලගන්නද?" රොබර්ට් දෙකට තුනට නැවිලා ඇහැව්වා.
"ආ, එපා, ස්තූතියි."
දවල් කෑමෙන් පස්සේ ගඟේ බෝට්ටු සවාරියක් යන්න රොබර්ට් යෝජනා කළා. මිස් කැනොන් ඒකට කැමති වුණත් ඊතලුයි ක්ලයිව් නෝනායි ඉවුරෙම ඉන්නං කියලා කිව්වා.
රොබර්ට්ගේ වාසනාවනං හරිම ඉහළයි. එයත් එක්ක යාවජීව මිතුරුකමක් ගොඩනගාගන්න මේක තමයි හොඳම අවස්ථාව. ඉන් පස්සේ ලියුම් කියුම් වලින් ගනුදෙනු කරන්නත් බැරියෑ. එතනින් එහාට වෙන්න ඕනෙ දේවල් ඊට පස්සෙ වැඩිය අමාරු නෑ. එයාට කියන්න පුළුවන්නේ තාම ඉගෙනගන්න නිසා දැම්මම අත-හිත තියාගන්නම දෙන්න බැරි වුණත් - මිස් කැනොන්ට තව ටිකක් කල් ඉවසන්න පුළුවන්නං ----- රොබර්ට් හිත ඇතුළෙන් තමුන් කියන්න ඕන දේවල් පෙළ ගස්වන්න පටන්ගත්තා.
ඒගොල්ලෝ ගං ඉවුරට ළඟා වෙලා කෑම කූඩ දිග ඇරගත්තා. රොබර්ට්ගේ කරදර නැතුව කෝකියා බොහොම ලස්සනට වැඩේ කරලා තිබුණා. ගහක් යටින් සුදු ඇතිරිල්ල එළාගෙන කට්ටියම ඒ වටේට ඉඳගත්තා.
සැන්විච් පිඟානක් අතට ගත්ත රොබර්ට් බොහොම ආචාරශීලී විදිහට ඒක මිස් කැනොන්ට පිළිගන්නන්න ලෑස්ති වෙන කොටම එයාගේ ඇස් දෙක ගම්මණ්ඩියේ ඉඳං ගඟ දිහාට ඇදෙන දිග පාර දිහාට හැරුණා. ඊළඟට ඒ ඇස් දෙක එහෙමම නතර වුණා. එයාගෙ මූණ බයෙන් ගල් ගැහිලා සුදුමැලි වෙලා ගියා. පිඟාන අල්ලගෙන හිටපු අත පණ නැති වෙලා ආපහු රෙද්ද උඩටම වැටුණා. අනිත් අයත් එයා බලං හිටපු පැත්ත හැරිලා බැලුවා. අමුතු පෙනුමක් තියෙන භූතයෙක් පාර දිගේ බයිසිකලයක් පැදං එනවා -- කළු මූණකුයි, ඔළුවෙන් ගැලවිලා පියාඹන පිහාටුයි, හුළඟට අහුවෙලා ලෙල දෙන පාපිස්සකුයි. ඒ පස්සෙන් හූ තියාගෙන දුවං එන කොල්ලො කුරුට්ටො රංචුවකුයි. ඒ භූතයාගේ පෙනුම මේ ගං ඉවුරේ වාඩි වෙලා හිටපු කට්ටියටනං හැබැයි නුහුරු පෙනුමක් නෙවෙයි.
 |
| හැටට හැටේ බයිසිකලය පැද එන පාපිස්සෙන් හා කුකුළු පිහාටු හිස් වැස්මෙන් සැරසුණු කළු මුහුණෙන් යුතු විලියම් |
"මේක වෙන්න බෑ," රොබර්ට් නළල අත ගගා යටි ගිරියෙන් කිව්වා.
කවුරුවත් කතා කළේ නෑ.
භූතයා තවත් ළඟට ආවා. දැන්නං ඒ භූතයා කවුද කියලා කාටවත් සැකයක් නෑ.
"විලියම්!" හතර දෙනාම එක සැරේ කිව්වා.
විලියම් පාරේ කෙළවරට ආවා. එයා එතනින් වමටවත් දකුණටවත් හැරුණේ නෑ. එයා ගං ඉවුරේ හිටපු අය දිහා බැලුවෙවත්, ඒ අයව අඳුර ගත්තෙවත් නෑ. ඉද්ද ගැහුවා වාගේ ඉස්සරහා බලාගෙන හිටපු සුදුමැලි මූණත් එක්ක එයා කෙළින්ම ගං ඉවුරටම බයිසිකලේ පැදගෙන ආවා, කෙළින්ම එළිමහන් භෝජනයට ලෑස්ති වෙලා හිටපු කණ්ඩායම මැද්දට. එයා එතනට එන්න කළින් හතර දෙනාම නැගිටලා අහකට දිව්වා. ඇතිරිල්ල උඩින්, සැන්විච්, පැටිස්, රෝල්ස්, කේක් හැම එකක්ම යට කරගෙන බයිසිකලේ පැදගෙන ගිය විලියම් බයිසිකලෙත් එක්කම ගඟට ඇදන් වැටුණා.
***
විලියම්වයි බයිසිකලෙයි කොහොමහරි ගොඩට ගත්තා. දෛවය එතනදිත් රොබර්ට්ට හරස් වෙලා. ඒ වීරක්රියාව කළේ තොටියෙක්. හෙම්බත් වෙච්ච තෙමිච්ච කුකුළෙක් වගේ වෙව්ල වෙව්ල හිටියත් විලියම් හිටියෙ වීරයෙක් වගේ. කට්ටියව දැක්කා කියලා එයා පොඩ්ඩක්වත් පුදුම වුණේ නෑ. වෙච්ච දේවල් වල හැටියට එයාට තවත් කිසිම දේකින් පුදුම වෙන්න පුළුවන්කමක් තිබ්බෙ නෑ. රොබර්ට් පැත්තක ඉඳං තැලිච්ච බයිසිකලේ පිහදාන අතරේ විලියම්ගේ තෙත බේරෙන ඔළුව ඔඩොක්කුවේ තියාගෙන මිස් කැනොන් එයාට සැන්විච් කව කව කෝපි පොව පොව "පව් මගේ රක්ත හස්ත උතුමාණන්!" කිය කිය විලියම්ව නැළෙව්වා.
මිස් කැනොන්ට ඉක්මනටම එයාව ගෙදර එක්ක යන්න ඕන වුණා. මුළු ගමන පුරාම එයා රතු ඉන්දියානු නායකතුමාගේ යටහත් සේවිකාව විදිහට විලියම් වෙනුවෙන් හැම දේම කළා. ඊළඟට, රොබර්ට්ටයි ඊතල්ටයි වෙලාවක එහෙ එන්න කියලා එයා ආපහු ක්ලයිව් නෝනලාගේ ගෙදර ගියා ගෙදර යන්න ඇඳුම් ලෑස්ති කරගන්න.
විලියම්ගේ කාමරේ ඉඳන් බාගයක් කාලා ඉවර වෙච්ච පුඩිම් බාජනේකුත් අරගෙන පඩිපෙළ බැහැලා එද්දි අම්මාට රොබර්ට්ව හම්බවුණා. "රොබර්ට්, මොකද ඔය මූණ එල්ලගෙන?" අම්මා ඇහැව්වා.
රොබර්ට් අම්මා දිහා බුකවගෙන බලලා ඊළඟට බය හිතෙන හිනාවක් දැම්මා. "මූණ එල්ලගෙන!" තමුන්ගෙ හිතේ තියෙන කේන්තිය ඒ වගේ සුළු වචන දෙකකින් නිරූපණය කරපු එකෙන් එයාගෙ කේන්තිය වැඩි වුණා. "කෙනෙක්ගේ ජීවිතේ කාලකණ්ණි වුණාම ඒ කෙනා වෙන කොහොමද ඉන්න ඕනේ! මට හැම අයිතියක්ම තියෙනවා මූණ එල්ලගෙන ඉන්න." ඒ වෙද්දිත් හෙණ ගැහැව්වා වගේ අවුල් වෙලා තිබ්බ කොණ්ඩේ එයා අත් දෙකෙන් තවත් අවුල් කරගත්තා.
"ඔයා ඉතිං අද හවසට එහෙ යනවනේ තේ බොන්න," අම්මා මතක් කළා.
"ඔව්," එයා මූණ ඇඹුල් කරගෙන කිව්වා, "එහෙ තවත් කට්ටිය ඉන්නවනේ. එච්චර සෙනග පිරිලා ඉන්දැද්දි කොහොමද මං එයත් එක්ක කතා කරන්නේ? ඒක කරන්න වෙන්නෙ නෑනේ. මට කොච්චර ලස්සනට එයත් එක්ක ගඟ ලඟදි කතා කරන්න්ත තිබ්බද? මං කොච්චර දේවල් කතා කරන්න ලෑස්ති වෙලා හිටියද. අර මූසලයා ඇවිල්ලා මාව කෑවා -- මගෙ බයිසිකලෙත් කෑවා. එයා තමයි මං ජීවිතේටම දැකලා තියෙන ලස්සනම ගෑනු ළමයා. මං අච්චර ආසාවෙන් හිටපු බයිසිකලෙන් මට එක අඩි දෙකක්වත් පදින්න බැරි වෙන තැනට මේකා වැඩේ කළා."
"ඒත් පව් පුතේ, මල්ලිට හොඳටම සනීප නෑ. එයා එක්ක කේන්ති ගන්න එපා. ඔයාගෙ බයිසිකලේ හදාගන්න එයා ගෙවයි. එයාගෙ පොකට් මනී වලින් ඒ ගාන අපි අඩු කරගන්නවා."
"ඊට පස්සෙ," රොබර්ට් කෑම මේසේ දිහාට හැරිලා ඒකත් එක්ක කතා කරනවා වගේ කියෙව්වා, "ඊට පස්සෙ අම්මලා හිතං ඉන්නේ මේ ගෙදර ඉන්න ලොකු මිනිස්සු හතර දෙනාට ඒ පෝරිසාදයාව ආණ්ඩුමට්ටු කරන්න පුළුවන් වෙයි කියලාද? එයා ඉන් පස්සේ මිනිස්සුන්ගේ ජීවිත කාලකණ්ණි නොකර ඉඳියි කියලාද? මිනිස්සුන්ගේ බයිසිකල් පාඩුවෙ තියෙන්න අරියි කියලාද? ඔව්, හරි, එයා ඒ කිසි දෙයක් ආයෙ කරන එකක් නෑ," රොබර්ට් කතාව ඉවර කළේ රකුසු මූණකින්.
අම්මා කුස්සිය දිහාට යන්න පටන්ගත්තා. "රොබර්ට්," අම්මා බොහොම කරුණාවෙන් කිව්වා. "මල්ලි අසනීපෙන් ඉන්න කොට ඔයා එයත් එක්ක සමාදානෙන් ඉන්නවා නේද?"
"සමාදානෙන්?" රොබර්ට් බෙරිහන් දුන්නා. එයා අම්මා දිහා හැරිලා බැලුවේ එයාට ඇහුණේ වැරදියටවත්ද කියලා හරියටම දැනගන්න. "සමාදානෙ! මං ඉවසං ඉන්නං. ඕකා ආයෙ ඇඳෙන් බහිනකල් මං ඉවසං ඉන්නං; මං එතකල් මුකුත් කරන්නෙ නෑ. ඒත්--සමාදානෙ! නෑ, ඒක සමාදානයක්නං නෙවෙයි. සටන් විරාමයක්! එච්චරයි."
-----------------------------
Richmal Crompton කතුවරියගේ Just William කෘතියේ දෙවැනි පරිච්ඡේදය වූ William the Intruder හි සිංහල පරිවර්තනය මෙතෙකින් සමාප්තයි.
