393. සසර සැරිසරන තෙක් - 1 කොටස...

 

අසංක දෑස් විවර කළේ අපහසුවෙනි. නළල මතින් නැගෙන තදබල වේදනාව අතරින් ඔහුට පළමුව දැනුණේ අන්ධකාරය මගහරවමින් පැතිරී යන ළන්තෑරුම් එළියකි. "සිහිය ආවා! සිහිය ආවා!" කවුරුන් හෝ පවසනු ඇසුණි. තමා වටකොටගෙන සිටින්නේ ගම්වැසියන් බව වැටහුණද, එකිනෙකා වෙන් වෙන්ව හඳුනාගැනීමට තරම් එකලස් බවක් ඔහුගේ සිතෙහි නොවීය. වියරු හඬින් සුළඟට ඇඹරෙන සුවිසල් උණ පඳුරේ රළු බර-බර නාදයෙන් හිස පිරී යද්දී අසංක යළිත් දෑස් පියාගත්තේය. ඔහු නැවත අවදි වූයේ පිරිත් හඬක් මධ්‍යයේය. හාත්පස හිරු එළිය පැතිරී තිබුණි. "ඉතිං මහත්තයෝ, දැන් සුවයි නෙවද?" ඔහු අසළ සිටි තැනැත්තා විමසුවේය. "මං ගමේ ගුරුන්නාන්සේ, මතකයි නොවැ?"

"ගුරුන්නාන්සේ..." අසංක සෙමින් තොල් මතුරා සිය නළල අල්ලා බැලුවේය. එය බෙහෙත් ගල්වා වෙළුම් පටියකින් වෙලා ඇති සැටි ඔහුට දැනුණි.

"සිහි නැති වෙච්චි ගමන වැටිලා ඔළුවත් වද්දාගෙන නොවැ ඉතිං! පූරුවෙ පිනකට මේ සේදරසිඤ්ඤොට විගහින් මුළිච්චි වුණේ. නැතිනං මොනවැයිං මොනවා වේවිද කියන්ඩ බැහැ ඕං..." තමා සිහිසුන් වී ඇදවැටුණා නොව, පය ලිස්සා වැටී හිස ගලේ වැදීමෙන් සිහිසුන් වූ බව කියන්නට වුවමනා වුවද, මේ ගම්මුන් තමාගේ බස් පිළිනොගන්නා බව අසංක දැන සිටියේය. "ඒ ගොම්මනේ තනි පංගලමේ අහවල් කාරියකටද ඔය ඉසව්වේ කරක්ගැහැව්වේ?"

නමුත් අසංකට පිළිතුරක් ගලපාගැනීමට ඉඩක් නොතබා සේදර මාමා පිළිතුරු බැන්දේය. "මං අනන්තවත් කීවා ගුරුන්නාන්සේ, ඔය නවාතැන්පොළේ නවතින්ට ආ දොහේම මං ගොහිං කියැව්වා ඔය පරිස්සම් වෙන්ඩ ඕන ඉසව්වක් බව! ඉලන්දාරිකොමට කොරගන්න වැඩ ඔව්වා!" එම ළෙංගතු දෝෂාරෝපණය අසංක අසා සිටියේ මඳ සිනහවකින් යුතුවය. සේදර මාමා ඔහුගේ නවාතැනට ආසන්නතම නිවහනේ පදිංචි අසල්වැසියාය. බොහෝවිට ඔහුට කෑම බීම පවා සැපයෙන්නේද එම නිවසිනි. "ඉතිං හිනාවෙන්ඩ! ඉතිං හිනාවෙන්ඩ! හොඳ වෙලාවට මායි අපේ ලොකු එකායි පැල ඉණි කපං එද්දි දුටුවේ. මුණිං වැටිලා නාහෙනුත් ලේ ගලලා තිවුණු හැටියට මං උන්නේ එතනම කම්මුතුයි කියලා!"

අසංක නිහඬවම කෙළින් වී ඇඳ මත හිඳගත්තේය. ගුරුන්නාන්සේද ඉඳ සිටි අසුනින් නැගිට්ටේය. "හිටින්ටකෝ එහෙමනං... බෙහෙත් කැඳ ඩිංගක් බිව්වාට පස්සෙ යන්ට පුළුවනි..." ඔහු එතැනින් නික්ම ගෙතුළට ගියේය.

කොළඹ නගරයේ ඉපදී හැදී වැඩුණු අසංක පළමු ගුරු පත්වීම සඳහා ඉල්ලුම් කළේ දුරබැහැර ප්‍රදේශයකට ය. පවුල් පන්සල් වී දරුමල්ලන්ගේ බර කරට ගන්නට පෙර එවන් පෙදෙසක දරුවන් වෙනුවෙන් සේවය කිරීම ඔහුගේ සිහිනයක්ව තිබිණ. එබැවින් අසංක මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ අර්ධ නාගරික ප්‍රදේශයක පිහිටි මිල්ලෑව කණිටු විදුහලේ චිත්‍ර ගුරුවරයා ලෙසින් පත්ව ආවේ දැනට වසර එකහමාරකට පමණ පෙරාතුව ය. දැන් ඔහුගේ ආදරණීය බිරිඳ ව සිටින සුමුදු ද එකල ඔහුගේ පෙම්වතියව සිටියදී ඒ වෙනුවෙන් ඔහු දිරිමත් කළාය. ඇය පුවත්පත් කලාවේදිනියකි. ඔවුන් හමු වූයේ සරසවියේදී ය. මව්පියන් කවුරුන්දැයි නොදන්නා අනාථ දැරියක ලෙසින් හැදී වැඩී සිටි ඈ පිළිබඳ අසංකගේ මව්පියන් මුළදී දැක්වූවේ දැඩි විරෝධයකි. නමුත් සිය සිත වෙනස් කර නොගත් අසංක අරගල බාධක ගණනාවකින් පසු ඔවුන්ගේ ආශිර්වාදය ඈ වෙනුවෙන් ලබාගන්නට සමත් විය. විවාහයෙන් පසු ඈ ජීවත් වන්නේද ඔහුගේ දෙමාපියන්ගේ නිවහනේ ය. ඈ දැන් තම දෙමාපියනට ආදරණීය ලේලියක නොව දියණියක බඳු බව ඔහු දැන සිටියේය. පසුගිය මස ඇය එක් මසක පුහුණු වැඩමුළුවක් සඳහා විදෙස්ගත වූවාය.

පෑලියද්ද, මිල්ලෑවට යාබදව පිහිටි දුශ්කර ගම්මානයකි. එහි වූ එකම පාසල වැසී ගොස් කලක් ගත වන බවත්, එම ගම්මානයේ දරුවන් මිල්ලෑව පාසලට ඇතුළත් කළද ඔවුන්ගේ පැමිණීම බොහෝ දුර්වල බවත් දැනගැනීමෙන් පසු අසංක එහි ගියේ එම දරුවන් ගැන සොයා බලන්නටය. මුළදී ගම්වාසී වැඩිහිටියන්ගේ එතරම් පිළිගැනීමක් නොමැති බැලුම්වලට, විටෙක සැකමුසු රළු වදන්වලට ලක් වීමට සිදු වුවද, ඒ සියල්ල ඉවසාගෙන ඔහු ගම් ප්‍රධානියාගේ අවසර ඇතිව එම දරුවන්ට සිතුවම් අඳින්නට උගන්නන්නට පටන්ගත්තේය. ඒ හරහා ඔහු ඔවුන් තුළ අකුරු උගන්නට ඇති ඇල්මද වර්ධනය කළේය. කෙමෙන් කල් ගතවද්දී පෑලියද්ද ගම්මානයේ දරුවන්ද, වැඩිහිටියන්ද එක සේ ඔහුට ළෙංගතු වූහ. මිල්ලෑව පාසල අසළ ජනාකීර්ණ පරිසරයක පිහිටි නවාතැන වෙනුවට යාබද පෑලියද්ද ගම්මානයේ නවාතැන් ගන්නට ඔහුට සිතුණේද එම ළෙංගතු බව නිසාවෙනි. නමුත් පිටස්තරයෙකු නතර කරගැනීමට තරම් ඉඩකඩක් තිබූ ගම්මානයේ එකම නිවහන වූ ගම් ප්‍රධානියාගේ නිවසෙහි නවාතැන් ගැනීමටද අසංක කැමති වූයේ නැත. නිරන්තරයෙන් ගම්වැසියන් ගැවසෙන එහි, තම සිතුවම්කරණයට අවශ්‍ය නිදහස නොලැබෙන බව දැන සිටි ඔහු සියල්ලන්ගේ විරෝධය නොතකා කලෙකින් කිසිවෙකුත් වාසය නොකළ, සුවිසල් උණ පඳුර පෙනෙන මානයේ වූ හිමිකරුවෙකු නොමැති කුඩා නිවහන තෝරාගත්තේය. ගම්මානයේ මඳක් ඉහළට වන්නට පිහිටි එහි පසුපස මිදුලට දිස් වූ සුන්දර කඳුකර දර්ශනය බෙහෙවින් ඔහුගේ සිත් ගත්තේය. ඔහු එහි පදිංචියට පැමිණ දැනට සති තුනකි.

ගුරුන්නාන්සේගේ නිවසේ සිට සේදර මාමා සමග යළි නවාතැනට පැමිණි අසංක සිය අතේ ඉතා මහතට බැඳ තිබූ පිරිත් නූල දෙස බලා සිටියේය. සේදර මාමා ඇතුළු අසංකට හිතවත් වූ බොහෝ ගම්වැසියන් විසින් නොයෙක්වර උණ පඳුර ගැනද, ඉන් ඔබ්බෙහි ගල් තලාවට ඉහළ සුවිසල් ඉඩම මැද පිහිටි පාළු වළව්ව ගැනද බොහෝ කතන්දර ඔහුට පවසා ඇත. නමුත් එම කතන්දර එලෙසින්ම පිළිගන්නට ඔහුගේ සිතෙහි සූදානමක් තිබුණේ නැත.

පෑලියද්ද ගමෙහි නවාතැන් ගත් පළමු සතිය ඔහු බොහෝ ප්‍රීතියෙන්, සැහැල්ලුවෙන්, ගම්වැසියන්ගේ ආදර සත්කාර විඳිමින් ගත කළේය. දෙවැනි සතියේදී ද, තමා දෙස කවුරුන් හෝ නිතරම බලා සිටිනා බවට වූ හැඟීම හැරෙන්නට එතරම් සැලකිය යුතු වෙනසක් ඔහුට දැනුණේ නැත. නිවසේ සිටින හූනෙකු, කැරපොත්තෙකු හෝ, වත්තේදී කුරුල්ලෙකු, ලේනෙකු හැරෙන්නට තමා දෙස වෙන කවුරුන් බලන්නටදැයි ඔහු තනිවම සිනාසුණේය. නමුත්, එක් දිනෙක, නිවසේ පසුපස එළිමහනේ තබාගත් අසුනක හිඳ, එතැනට දිස් වන කඳුවැටිය සිතුවම් කරමින් සිටි මොහොතේදී එම හැඟීම ඉතාමත් තදින් දැනෙන්නට වූයෙන් ඔහු හිස හරවා බැලුවේය. අසළ ජම්බු ගහේ අත්තක හිඳ දෝතින්ම ජම්බු ගෙඩියක් වැළැඳගෙන ඔහු දෙස බලාගෙන එය රසවිඳිනා ලේනා දුටු ඔහුගේ මුවෙහි පුළුල් සිනහවක් ඇඳී ගියේය. ලේනාට නියවූ ඔහුගේ දෙනෙත් යළි සිතුවම වෙත යොමු වන්නට පෙර අතරමග එක් තැනකදී නතර විය. ඔහුගේ බැල්ම එල්ල වී තිබුණේ එතැනට යන්තමින් පෙනුණු පාළු වළව්ව වෙතට ය. එතැන හිඳ එක්වරම අතුරුදන් වූයේ මිනිස් රුවක්මදැයි ඔහුට නිශ්චිතවම කිව නොහැකි වුවද, යළි හිස සලා සිය සිතුවම වෙත අවධානය යොමු කරගනිද්දී, පෙරදී වූ සිනහව ඔහුගේ මුවින් අතුරුදන්ව ගොස් තිබුණි.

තුන් වන සතියේදී මහ වැසි ඇද හැලුනි. එම බියකරු රාත්‍රියේ අහස ගුගුරවමින්, අකුණු සැර එල්ල කරමින් ඇද හැලුනු මහ වැස්සේ අසංක ළන්තෑරුමක්ද දල්වාගෙන පසුදිනට නියමිත පාඩම් සටහන් පෙළගස්වමින් සිටියේය. එක්වරම අහස දෙබෑ කරගෙන පතිත වූ අකුණු සැරයකින් හාත්පස එකළු විය. තිගැස්සුණු අසංකගේ දෑස්, වසා තිබූ කවුළුවෙන් එපිටට යොමු විය. එම ක්ෂණික ආලෝක ධාරාව මධ්‍යයේ ඔහුට දිස් වූයේ ඉන් ඔබ්බෙහි බඹ දෙකක තරම් දුරින් සිටගෙන සිටිනා කෙස්වැටිය විහිදාගත් කාන්තා රුවකි. එසැණින් යළි පැතිරී ගිය අන්ධකාරය මධ්‍යයේ කුමන හෝ හේතුවකට ඔහුගේ ළන්තෑරුමද නිවී ගියේය. දැන් දැන් වීදුරු කවුළුව බිඳී විසි වී සීතල දෑතකින් තම ගෙල සිර වී යනු ඇතැයි සිතුණු නිමේශයකට පසු ඇදී ආ මහා ගිගිරුම් හඬින් සිහි එළවාගත් අසංක අත පොවන මානයේ වූ විදුලි පන්දම අතට ගෙන දල්වාගත්තේය. ළන්තෑරුමේ තෙල් සිඳී ගොසිනි. එය යළි දැල්වීමට නොසිතූ ඔහු ගුවන් විදුලි යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක කොට පිරිත් දේශනාවක් සුසර කළේය. සාමාන්‍ය වේගයට වඩා වැඩි වේගයකින් ස්පන්ධනය වෙමින් තිබූ හදවත පිරිත් හඬත් සමග යළි යථා තත්ත්වයට පත් වද්දී කවුළුවේ තිර රෙදි වසා දැමූ අසංක ඇඳට ගොඩ වී එසැණින් නින්දට වැටුණේය.

ඔහු උණ පඳුර අසළ ගල්පොත්ත මත ඇද වැටී සිහිසුන් වූයේ එයට පසුදා සන්ධ්‍යාවේදී ය. තමන් ඒ අසළදී කුමක් හෝ දුටුවේද, කුමකට හෝ බිය වූවේදැයි ගුරුන්නාන්සේ පුන පුනා ඇසූ පැණයන්ට ඔහු කිසිවක් නොදුටු බවට පිළිතුරු දුන්නද එය සැබැවින්ම මුසාවක් විය. ඉන් පෙර ගම්වැසියන් අත් දුටු බවට කියැවෙන අද්භූත සිදුවීම් සිනහවෙන් බැහැර කරන ඔහු, තමාද එවන් අත්දැකීමක් ලැබූ බව පවසා සිටින්නට මැළි විය. එය හුදෙක් ඔවුන් විශ්වාස කරනා අන්දමේ අමනුෂ්‍ය බලවේගයක් හේතුවෙන් සිදුවන්නක් නොව, යම් පැහැදිලි කළ හැකි හේතුවක් නිසා සිදුවන දෙයක් පමණක් බව ඔහුට විශ්වාස කරන්නට වුවමනා විය. එදින සන්ධ්‍යාවේ ඔහු ගමේ දරුවන්ට පාඩම් කියා දී යළි නවාතැනට පැමිණෙන මොහොතේ උණ පඳුරේ පැටලී තිබූ කිසිවක් ඔහුගේ නෙත ගැටුණු අතර, ඉන් පෙර කිසිදා ඒ අසළට ගොස් නොතිබූ අසංක එහි ළඟා විය. එය සුදු පැහැති දුහුල් සාලුවකි. එය පැටළුමෙන් මුදාගෙන දිගහැර බලන අතරේ එක්වරම හමා ආ දැඩි සුළඟ හේතුවෙන් එය ඔහුගේ අතින් ගිලිහී කඳුකරය වෙතට පාව ගියේය. ගම්වැසියෙකු එදෙස බලා සිටියානම් එයද පා ව යන හොල්මනක් ලෙසින් සිතන්නට ඉඩ ඇති බව කල්පනා කරමින් සිනාසෙමින් ඔහු යළි සිය නවාතැන බලා ඒමට හැරෙන අතරේ ගල්පොත්ත ඉහළට නෙත් යොමු කළේ නිකමට ය. එහි තුරුවදුලක් මධ්‍යයේ හිඳ ඔහු දෙස බලා සිටියේ... පෙර දින රැයේ ඔහුගේ කවුළුව ඉදිරියේ දිස් වූ කාන්තා රුව ය. ඒ මොහොතේ ගලේ බැඳී තිබූ දියසෙවෙල මත ඔහුගේ පය ලිස්සා ගිය අතර, ගල්පොත්ත වේගයෙන් ඔහුගේ මුහුණ වෙත ඇදී විත් වේදනාබර ඝට්ටනයකින් හැපීමෙන් පසු සියල්ල අන්ධකාර වී ගියේය.

- මතු සම්බන්ධයි -